İklim krizinin soğuk kıtadaki yıkıcı etkisi, dünyanın en ikonik türlerini yok oluşun eşiğine sürükledi. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) yaptığı son açıklamasında İmparator penguenler ve Antarktika kürklü fokunun koruma statüsünü “Tehlike Altında” kategorisine düşürdüğünü duyurdu.
Dünyanın en kapsamlı koruma envanteri olan “Kırmızı Liste”deki bu güncelleme, kutup ekosistemindeki çöküşün hızlandığını gözler önüne seriyor.
İmparator penguenler, daha önce “Neredeyse Tehdit Altında” statüsündeyken, deniz buzlarındaki dramatik azalma nedeniyle doğrudan “Tehlike Altında” sınıfına alındı. Uzmanlar, üremek için karaya bağlı buz kütlelerine ihtiyaç duyan bu türün popülasyonunun, 2080 yılına kadar yarı yarıya azalacağını öngörüyor.
Listenin en şaşırtıcı değişimi Antarktika kürklü foklarında yaşandı. “En Az Endişe Verici” kategorisinden doğrudan “Tehlike Altında” kategorisine gerileyen bu canlıların popülasyonu, 1999’dan bu yana yüzde 50 oranında azaldı.
Nüfus azalmasının temel nedenleri:
- Isınan okyanuslar: Deniz suyunun ısınması, fokların temel besin kaynağı olan kril sürülerini daha derin ve soğuk sulara itiyor.
- Yavru ölümleri: Yeterli protein alamayan anne foklar, yavrularını besleyemiyor.
- Deniz buzunun küçülmesi
- Kuş gribi de tehdit ediyor: 2020’de başlayan küresel kuş gribi salgını da bazı türleri vurdu. Güney deniz fili popülasyonu bu nedenle ciddi kayıplar yaşadı.
Bu tabloyu sadece birkaç hayvan türünün yer değiştirmesi olarak okumak hata olur. Antarktika, dünyamızın ısısını dengeleyen devasa bir “buzdolabı” ve küresel iklimin en büyük sigortası.
IUCN Genel Direktörü Grethel Aguilar, bu verilerin iklim değişikliğinin gerçekliğine dair bir “uyandırma servisi” olduğunu belirtti. Aguilar, gelecek ay yapılacak Antarktika Antlaşması Danışma Toplantısı’nda dünya liderlerini acil önlem almaya çağırdı.
58 ülkenin taraf olduğu Antarktika Anlaşması’na göre, bölge 1961’den bu yana askeri faaliyetlerden arındırılmış bir bilim ve barış bölgesi; ayrıca anlaşma doğal kaynakların çıkarılmasını yasaklıyor. Kıtanın buz kütlesi, yılda ortalama 135 milyar ton hızla eriyerek okyanuslara karışıyor.
Mevcut gidişat, bu hayati ekosistemin ve içindeki türlerin geleceğinin ciddi risk altında olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Kaynak:
