Greenpeace Türkiye tarafından yayımlanan ‘’Türkiye’de Kömürün Gizli Maliyeti’’ başlıklı son rapora göre, kömür kullanımının gizli maliyeti yıllık 592 milyar 13 milyon lira olarak hesaplanıyor. Bu rakam, hane başına yaklaşık 21.500 liraya denk geliyor. Başka bir deyişle, kömürün hane başına ekstra maliyeti her yıl bir emekli maaşından fazla.
Türkiye’de faaliyet gösteren 37 kömürlü termik santrali, ülkedeki elektriğin yüzde 34’ünü üretiyor. Bununla birlikte bu santrallarda üretilen elektrik enerjisinin üçte ikisi ithal kömürden geliyor. Avrupa’nın en büyük kömür tüketicilerinden olan Türkiye’de kömür kullanımının topluma maliyeti ise yeterince bilinmiyor.
Türkiye’de Kömürün Gizli Maliyeti raporuna göre kömüre yönelik devlet sübvansiyonları ve destekleri yılda toplam 133 milyar 729 milyon lirayı buluyor. Kömür kullanımının sağlık ve çevre üzerindeki etkileri ise 398 milyar 167 milyon lira olarak hesaplanıyor. Bunların yanında kömür kullanımının yenilenebilir enerji yerine tercih edilmesinden kaynaklanan ek maliyetler 60 milyar 117 milyon lira.
Bu tablo çerçevesinde elektrik faturalarının düşürülmesi için kömürden adil geçişin sağlanması ve temiz alternatiflere geçişin desteklenmesi için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na seslenen rapor, yeni kömürlü termik santral yapmama taahhüdü verilmesi ve kömürden ‘’adil çıkış’’ için takvim açıklanması çağrısında bulunuyor.
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay, raporun ortaya koyduğu kömürün gizli maliyetine karşı başka çözümlerin mümkün olduğunu belirtti. Kasım ayında Antalya’da gerçekleşecek Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’ne (COP31) ev sahipliği ve başkanlık yapacak olan Türkiye’nin kömürden adil çıkış için adım atması gerektiğini söyledi.
“Doğru bir adil geçiş planlaması ile hem doğayı hem insanları koruyacak bir enerji sistemi inşa etmek mümkün” diyen Alpay, kömürle elektrik üretiminin yerini daha ucuz ve temiz alternatiflerin almasının sağlayacağı avantajları da sıraladı: “Enerji verimliliğinin sağlanması ve enerji talebinin azaltılması, elektrik şebekesi ve batarya teknolojilerinin geliştirilmesi tüketicilerin ve vergi mükelleflerinin yükünü önemli ölçüde hafifletir, hava kirliliği ve iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlar, çevre korumayı güçlendirir ve tarımsal üretimi artırır. Çağrımız net; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Afşin-Elbistan A Termik Santralı’na yapılması planlanan ek üniteleri iptal etsin, yeni kömürlü termik santral yapmama taahhüdü versin ve kömürden çıkış için net bir yol haritası açıklasın. Geç olmadan, kimse geride kalmadan kömürden çıkalım.”
