Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin balta girmemiş ormanlarında, bilim dünyası için tamamen yeni olan siyah yüzlü ve turuncu dudaklı bir maymun türü keşfedildi ve kıtada son 75 yılda bulunan beşinci maymun türü oldu.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin derin tropikal ormanları, bilim tarihine geçecek bir keşfe ev sahipliği yaptı. Lomami Ulusal Parkı’ndaki ağaç tepelerinde gizlenen, yerel halkın “Likweli” adını verdiği siyah kürklü bu maymun, çarpıcı pembe-turuncu dudakları ve kendine has yüz hatlarıyla bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.
18 yıllık takip mutlu sonla bitti
Çevreci araştırmacılar, bu sıra dışı canlıyı ilk kez 2008 yılında fark etmiş ancak tek bir bulanık fotoğraf karesi yakalayabilmişlerdi. Tam 10 yıl aradan sonra, 2018’de ikinci kez görülmesinin ardından; Kongo, ABD ve Almanya’dan bilim insanlarının katılımıyla uluslararası bir araştırma ekibi kuruldu.
Yıllar süren ses kayıtları, fotoğraflar ve kapsamlı genetik çalışmaların ardından müjdeli haber geldi: Bu canlı, dünyadaki diğer türlerden farklı, tamamen yeni bir maymun türüydü! Prestijli bilimsel dergi PLoS One’da yayımlanan araştırmada, maymuna ülkenin doğal çeşitliliğine atıfla “Colobus congoensis” adı verildi.
“Keşif” kelimesinin bilimsel olarak türün genetik farklılığının tescillenmesi anlamına geldiğini belirten araştırma liderlerinden Florida Atlantic Üniversitesi doktora öğrencisi Junior Amboko, hayvanların oldukça utangaç olduğunu ve ağaçların en tepelerinde saklandıklarını söyledi.
Prestijli PLoS One dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu yeni tür hakkında öne çıkan çarpıcı detaylar şunlar:
- Başparmakları yok: Bu aileye mensup maymunların başparmakları bulunmuyor.
- Doğanın bahçıvanları: Ağaç tepelerinde yaşayan bu otoburlar, tohumların işlenmesi ve ormanda çimlenmenin sağlanması açısından kritik rol oynuyor.
- Sıra dışı görünüm: Parlak turuncu dudakların ve yüz işaretlerinin, eş seçimi veya kendi türlerini tanımak için görsel bir sinyal olabileceği tahmin ediliyor.
- Kükreme benzeri sesler: Maymunların kendilerine has, gürleyen bir ses çıkarma özelliği var. Araştırmacılar, “Onları sık sık duyabilirsiniz ama göremezsiniz” diyor.
Keşfin heyecanının arkasında büyük bir endişe de yatıyor. Bölgedeki kaçak et avcılığı nedeniyle bu nadir canlıların soyu ciddi tehdit altında.
Bilim insanları, Colobus congoensis’in resmi olarak “yeni bir tür” ilan edilmesiyle birlikte hükümetlerin harekete geçmesini ve bölgenin acilen koruma altına alınmasını talep ediyor.
Kaynak:
