Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yayımladığı raporunda yer alan bulgulara göre, 1990 yılından bu yana küresel diyabet vakaları dört kat artarak dünya genelinde 800 milyondan fazla yetişkini etkiledi.
Bu çalışma, DSÖ ile işbirliği içinde, dünya genelinde 1.500 araştırmacı ve uzmandan oluşan NCD Risk Faktörü İşbirliği (NCD-RisC) ağı tarafından yürütüldü.
18 yaş ve üzerindeki 140 milyon kişinin verilerine dayanan çalışma, diyabet oranları ve tedavi kapsamındaki eğilimleri bir arada ele alan ilk küresel analiz olma özelliğine sahip.
Analiz bulguları, 1990 ile 2022 yılları arasında diyabet vakalarının yüzde 7’den yüzde 14’e çıkarak iki katına ulaştığını ortaya koydu. Ayrıca, diyabet hastalarının yüzde 60’ını oluşturan yaklaşık 450 milyon yetişkinin hala tedavi edilmediği belirlendi.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Son otuz yılda diyabet vakalarında endişe verici bir artış yaşandı. Bu durum, obezitedeki artışı yansıtıyor ve sağlıksız gıdaların pazarlanması, fiziksel aktivite eksikliği ve ekonomik zorluklarla daha da kötüleşiyor” uyarısında bulundu.
Bölgesel zorluklar
Güneydoğu Asya ve Doğu Akdeniz bölgeleri, yetişkinlerin yüzde 20’sinin etkilendiği en ağır yükü taşıyan yerler olarak öne çıkıyor.
Bu bölgeler, Afrika ile birlikte tedavi oranlarının en düşük olduğu bölgeler arasında yer alıyor; diyabetli yetişkinlerin yalnızca dörtte biri, kan şekeri düşürücü ilaç kullanıyor.
DSÖ, bu zorluklara yanıt olarak, glisemik kontrol ve temel ilaçlara erişim gibi önemli göstergelere odaklanan yeni bir küresel izleme çerçevesi başlatıyor.
Bu girişim, diyabetin önlenmesi, tedavisi, sonuçları ve etkilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi konusunda ülkeler için kapsamlı bir rehber sunarak, küresel müdahale açısından kritik bir adım oluşturuyor. Ayrıca, 2021 yılında başlatılan Küresel Diyabet Paktı’nı tamamlayarak, kapsamlı bakım hizmetlerine eşit erişimi garanti altına almayı hedefliyor.
DSÖ, bu çerçevenin, dünya genelindeki farklı sağlık sistemlerinde diyabetin önlenmesi ve tedavisi yaklaşımlarının standartlaştırılmasında önemli bir adım olduğunu savunuyor.
‘’Küresel diyabet salgınına son vermek için ülkeler acilen harekete geçmelidir’’ diyen DSÖ Genel Direktörü, ‘’Bu durum, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktiviteyi destekleyen politikaların uygulanmasıyla başlar ve en önemlisi, önleme, erken teşhis ve tedavi sağlayan sağlık sistemlerinin güçlendirilmesidir’’ açıklamasını yaptı.
DSÖ, 2030 yılına kadar diyabet teşhisi konan hastaların yüzde 80’inin iyi bir glisemik kontrol sağlamasını hedefleyen iddialı bir plan ortaya koydu.
Bu hedef, salgının temel nedenlerini ele almayı ve temel tedavilere erişimi iyileştirmeyi amaçlayan daha kapsamlı bir stratejinin parçasını oluşturuyor.
Kaynak:
