Uluslararası Eneji Ajansı’nın (IEA) yeni yayımlanan ‘’Dünyada Enerjiye Erişimin Kritik Sorunu’’ başlıklı bülteni, gelişmiş ülkelerde enerjiye erişimin yaygın bir kolaylık olmasına karşın, dünya genelindeki birçok bölgenin elektriğe erişimden mahrum kaldığını vurguluyan önemli bir eşitşizliği gözler önüne seriyor. IEA’nın yeni öngörüleri, 2030 yılına kadar evrensel elektrik erişimine ulaşmayı amaçlayan Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen hedeflere dayanıyor. Bu
Uluslararası Eneji Ajansı’nın (IEA) yeni yayımlanan ‘’Dünyada Enerjiye Erişimin Kritik Sorunu’’ başlıklı bülteni, gelişmiş ülkelerde enerjiye erişimin yaygın bir kolaylık olmasına karşın, dünya genelindeki birçok bölgenin elektriğe erişimden mahrum kaldığını vurguluyan önemli bir eşitşizliği gözler önüne seriyor.
IEA’nın yeni öngörüleri, 2030 yılına kadar evrensel elektrik erişimine ulaşmayı amaçlayan Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen hedeflere dayanıyor. Bu tür hedefler, sürdürülebilir kalkınma için önemli bir basamak olan eşit enerji dağıtımına yönelik küresel taahhüdü vurguluyor.
Küresel elektrik erişiminin durumu
Son veriler endişe verici bir tablonun ortaya çıktığını gösteriyor: Dünya genelinde yüz milyonlarca insan temel elektrik hizmetlerinden mahrum. Geçtiğimiz on yıllarda Asya, Afrika ve Güney Amerika’nın büyük bir kısmının şebeke bağlantısına kavuşmasıyla ilerleme kaydedilmiş olmasına rağmen, pandemi bu alandaki ilerlemeyi engelledi.
2022’deki küresel nüfus artışı nedeniyle elektrik açığının daha da kötüleşebileceğini öngören ortak mantığa rağmen, erişimi olmayan gerçek insan sayısı uzun yıllar sonra ilk kez azaldı. Ancak, 2023’te elektriksiz yaşayan birey sayısında yeniden bir azalma görülmüş olsa da, bu azalma, pandemi öncesi döneme kıyasla yavaş bir hızla gerçekleşiyor.
IEA İcra Direktörü Dr. Fatih Birol, artırılmış çabaların acil bir ihtiyaç olduğunu ifade ediyor: “Enerji verimliliğinde mevcut ilerleme hızı, enerji güvenliğini iyileştirme, enerji maliyetlerini düşürme ve emisyonları azaltma konusundaki kritik rol göz önüne alındığında, hayal kırıklığı yaratacak şekilde yavaş.”
Son on yılda, yarım milyardan fazla insan elektriğe erişim sağladı ve bu genişleme, ekonomik kalkınma faaliyetlerine bağlanıyor. Bununla birlikte, 2019 yılında Asya, dünya genelinde en hızlı büyüyen elektrik talebine sahip kıta olmasına rağmen,157 milyon nüfusu hala elektriksiz yaşıyor.
Hindistan, Endonezya ve Bangladeş gibi ülkeler 2021 ve 2023 yılları arasında evrensel elektrik erişimine ulaştı. Buna karşın Afrika, özellikle de kıtanın elektriksiz nüfusunun %98’inin yaşadığı Sahra altı bölgelerde bu konuda geride kaldı.
Afrika’daki eşitsizlikler oldukça çarpıcı. Örneğin Mısır’da elektriğin tamamı karşılanırken Güney Sudan’da bu oran yalnızca %6,7. Dünyanın en önemli güneş kaynaklarının %60’ına sahip olan bölgenin 2018 yılında elektriğinin sadece %20’si yenilenebilir kaynaklardan karşılandı.
Yeni şebeke bağlantılarının hızındaki canlanma pandemi öncesi seviyelere yaklaşıyor ve potansiyel olarak parlak bir geleceğin altını çiziyor.
Bu arada, Asya bölgeleri yenilenebilir enerji konusunda hızla ilerliyor. 2023 yılında elektrik portföylerinin %27’si yenilenebilir kaynaklardan oluştu.
Sürdürülebilir enerji çalışmalarına genel bakış
Elektriğe erişimin yaygınlaştırılması ve dünya genelinde 2 milyardan fazla insanın sahip olmadığı temiz pişirme yöntemlerinin geliştirilmesini amaçlayan küresel politikalarda ilerleme kaydedildi.
IEA’nın değerlendirmelerine göre, iyileştirilmiş politikalar bu temel olanaklardan mahrum bireylerin %30’undan fazlasına ev sahipliği yapan ülkeleri kapsıyor.
Evrensel olarak erişilebilir, sürdürülebilir enerjiye yönelik yörünge salgın sonrası rotasını sabitliyor olmasına rağmen, düşündürücü bir durum söz konusu: Küresel sağlık krizi olmasaydı ne ölçüde bir ilerleme kaydedilebilirdi?
https://email.sustainabilitymag.com/c/1folImuSscDqVrRfMzLGh2jY2
