Genel Yayın Yönetmeni

Selin Babacan

Editörler

Beyza Nur Seyhan
Dilek Koyuncu
Sıla Kararoğlu

Adres

Cumhuriyet Caddesi, El Irak Apt. 165/5 Harbiye 34373 İstanbul
T: +90 212 219 29 71
Gates Vakfı’ndan yapay zekada eşitlik için 1 milyar dolar destek

Gates Vakfı, yapay zekanın sağlık, eğitim ve tarımda daha geniş kesimlere ulaşması için önümüzdeki iki yılda en az 1 milyar dolarlık kaynak ayıracak. Vakıf, teknolojinin mevcut eşitsizlikleri derinleştirmek yerine azaltması için özellikle düşük gelirli ülkelerin ve yeterince temsil edilmeyen toplulukların ihtiyaçlarının yapay zeka geliştirme süreçlerine dahil edilmesi çağrısında bulundu.

ABD merkezli Gates Vakfı, yapay zekaya erişimdeki küresel eşitsizlikleri azaltmak ve teknolojinin sunduğu fırsatları daha geniş kesimlere ulaştırmak amacıyla önümüzdeki iki yıl içinde en az 1 milyar dolarlık kaynak ayıracağını açıkladı. 

Vakıf, 10. yıllık Goalkeepers Raporu’nda yapay zekanın sağlık hizmetlerinden eğitime ve geçim kaynaklarına kadar birçok alanda önemli fırsatlar yaratabileceğine dikkat çekti. 

Raporda, yapay zekanın daha eşitlikçi bir araç haline gelebilmesi için üç alanda adım atılması gerektiği belirtildi.

Bunların başında, yapay zeka sistemlerinin daha fazla dili anlayabilmesi geliyor. Erken dönem büyük dil modellerinin eğitiminde kullanılan verilerin yüzde 90’dan fazlasının İngilizce kaynaklardan oluştuğu, bunun da birçok topluluğun sistemlerde yeterince temsil edilmemesine yol açtığı belirtildi.

Bir diğer öncelik ise yapay zeka araçlarının kullanılacağı yerel koşullara göre geliştirilmesi. Rapora göre ülkeler ve topluluklar, hem ihtiyaçlarına uygun teknolojilerin geliştirilmesinde hem de verilerin nasıl yönetileceği ve korunacağı konusunda daha fazla söz sahibi olmalı.

Üçüncü alan, insanların yapay zekayı kullanabilecek ve şekillendirebilecek bilgi ve kaynaklara erişiminin artırılması. Doktorlar, çiftçiler, öğretmenler ve yazılımcıların yapay zeka araçlarını değerlendirme ve kendi koşullarına uyarlama imkanına sahip olması gerektiği ifade edildi.

Kaynağın yüzde 80’i eğitim ve sağlığa

Gates Vakfı’nın açıklamasına göre 1 milyar dolarlık kaynağın yaklaşık yüzde 40’ı eğitime, yüzde 40’ı sağlığa, yüzde 10’u tarıma ve yüzde 10’u da yapay zekanın ihtiyaç duyduğu dijital altyapının geliştirilmesine ayrılacak.

Eğitim alanındaki yatırımlar kapsamında öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına göre öğrenmelerini destekleyen yapay zeka tabanlı eğitim araçları ile öğretmenlere yönelik çözümlerin geliştirilmesi planlanıyor.

Sağlık alanında ise tanı ve klinik karar süreçlerinin desteklenmesi, anne ve yenidoğan sağlığı uygulamalarının iyileştirilmesi, yeni ilaç ve aşıların geliştirilmesi hedefleniyor.

Tarım alanında küçük ölçekli çiftçilere toprak, hava koşulları ve ürün özelliklerine göre kişiselleştirilmiş yapay zeka destekli öneriler sunulması planlanıyor. Dijital altyapı yatırımlarıyla da yapay zeka sistemlerinin henüz yeterince desteklemediği dillerde veri setleri oluşturulması amaçlanıyor.

Gates Vakfı Başkanı Bill Gates, yapay zekanın toplumsal fayda için kullanılabileceğini ancak bunun kendiliğinden gerçekleşmeyeceğini belirterek, hükümetler ve teknoloji şirketlerine,  başarıyı yalnızca en kârlı kullanıcılar açısından değil, teknolojiden en fazla yarar sağlayabilecek kesimler açısından da değerlendirme çağrısı yaptı. 

Kaynak:

https://www.gatesfoundation.org/ideas/media-center/press-releases/2026/09/goalkeepers-report-equitable-ai