UNICEF’in 21 ülkede gerçekleştirdiği araştırma, 12-17 yaş grubundaki yaklaşık 20 milyon çocuğun bir yıl içinde teknoloji aracılığıyla cinsel sömürü ve istismara maruz kaldığını ortaya koydu. Vakaların yüzde 60’a yakını sosyal medya platformlarında yaşanırken, yüzde 1’den azı yetkililere bildirildi.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), “Çocukların Gözünden: Dijital Teknolojiler Çocuk Cinsel İstismarını Nasıl Mümkün Kılıyor” başlıklı raporu, son bir yıl içinde her beş çocuktan birinin, teknoloji aracılığıyla en az bir cinsel istismar veya tacize maruz kaldığını ortaya koydu.
UNICEF’in araştırması, 15 milyondan fazla çocuğun istemedikleri cinsel içeriklere maruz kaldığını, 9 milyon çocuğun iradeleri dışında cinsel içerikli konuşmalara katılmaya veya cinsel görüntüler paylaşmaya zorlandığını ve yaklaşık 4 milyon çocuğun kendilerine ait cinsel içeriklerin izinsiz paylaşılmasıyla karşı karşıya kaldığını ortaya koydu.
UNICEF, çocukların yaşadıklarını bildirmemesi nedeniyle gerçek tablonun çok daha ağır olabileceğine dikkat çekti.
Vakaların çoğu sosyal medyada yaşanıyor
Rapora göre, vakaların yaklaşık yüzde 60’ı Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok ve WhatsApp gibi sosyal medya platformlarında gerçekleşti. Çalışmada incelenen olayların yüzde 14’ü ise çevrim içi oyunlarda yaşandı.
Araştırmanın dikkat çektiği bir diğer nokta ise faillerin çoğunun çocuklar için tamamen yabancı kişiler olmaması. Vakaların yüzde 57’sinde fail; yaşıt, romantik partner, arkadaş veya aile üyesi gibi çocuğun daha önceden tanıdığı biriydi.
Öte yandan çocukların yüzde 38’i faille ilk kez internet üzerinden karşılaştı. Sahte hesaplar ve özel mesajlaşma özelliklerinin, çocuklara ulaşmak ve istismarı sürdürmek için kullanılan araçlar arasında olduğu belirtildi.
UNICEF’e göre teknoloji aracılığıyla gerçekleştirilen cinsel istismar ve sömürü, çocukların duygusal iyilik hali, güvenlik duygusu ve diğer insanlara duyduğu güven üzerinde ciddi etkiler yaratıyor.
Araştırma kapsamında görüşülen çocukların anlattıkları deneyimlerde korku, utanç, kafa karışıklığı ve yalnızlık duyguları öne çıktı. Birçoğu ne yaşadığını anlamakta ve yardım için nereye başvuracağını belirlemekte zorlandığını ifade etti.
UNICEF’in analizine göre, teknoloji aracılığıyla cinsel istismar ve sömürüye maruz kalan çocukların intihar düşüncesi veya davranışı bildirme ve kendine zarar verme olasılığı diğer çocuklara kıyasla dört kat daha yüksek.
Bu çocuklarda kaygı düzeylerinin de belirgin biçimde daha yüksek olduğu tespit edildi.
UNICEF’ten hükümetlere ve teknoloji şirketlerine çağrı
UNICEF raporunda, dijital platformların çocukların güvenliğini merkeze alacak şekilde tasarlanması; daha güçlü gizlilik önlemleri uygulanması; yetişkinlerin çocuklarla istenmeyen iletişimine yönelik kısıtlamalar getirilmesi ve istismarın daha etkin biçimde tespit edilerek bildirilmesi çağrısı yapıldı.
Ayrıca cinsel şantaj ve yapay zeka tarafından oluşturulan cinsel istismar materyalleri gibi yeni tehditlere karşı yasaların ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi istendi.
Çocukların güvenebileceği bildirim ve destek sistemlerinin kurulması, çocuk koruma, sağlık, adalet ve sosyal hizmetlere yatırım yapılması da öneriler arasında yer aldı.
Çocukların korunmasına ilişkin sorumluluğun yalnızca onların omuzlarına bırakılmaması gerektiğini vurgulayan UNICEF, çocuk ve gençlerin eğitim ve istihdam olanaklarının artırılması ve kız çocuklarının cinselleştirilmesini normalleştiren toplumsal normlarla mücadele edilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Araştırma, UNICEF, ECPAT International ve INTERPOL tarafından ortaklaşa yürütülen Disrupting Harm projesi kapsamında gerçekleştirildi.
Çalışmanın ilk aşamasında 2020-2021 yıllarında Kamboçya, Etiyopya, Endonezya, Kenya, Malezya, Mozambik, Namibya, Filipinler, Tanzanya, Tayland, Uganda ve Vietnam’da veri toplandı.
2024-2025 yıllarında yürütülen ikinci aşamada ise Ermenistan, Brezilya, Kolombiya, Dominik Cumhuriyeti, Meksika, Karadağ, Kuzey Makedonya, Pakistan ve Sırbistan araştırmaya dahil edildi.
Kaynak:
