BM Zirvesi Cenevre’de başladı: Yapay zekada hızlı gelişmeler ve küresel endişeler 

Birleşmiş Milletler’in yapay zeka alanındaki en önemli platformu olan ‘’AI for Good Summit 2025’’ 8 Temmuz’da Cenevre’de başladı. Dört gün sürecek olan zirvede, üst düzey diyaloglar, çığır açan teknoloji gösterimleri ve kapsayıcı yapay zeka yönetimi için acil çağrılar öne çıkıyor. 

Zirvede hem otonom sistemler hem de üretken yapay zekâ uygulamaları (generative AI) alanındaki son gelişmeler vitrine çıkarılırken, aynı zamanda bu teknolojilerin etik, hukuki ve toplumsal etkilerine dair endişeler de yüksek sesle dile getiriliyor.

Hükümetler, teknoloji liderleri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve gençleri Cenevre’de bir araya getiren zirvenin temel amacı, yapay zekânın Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) doğrultusunda nasıl yönlendirilebileceğini tartışmak ve aynı zamanda eşitsizlik, dezenformasyon ve çevresel baskılar gibi artan risklere karşı çözüm üretmek.

Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) Genel Sekreteri Doreen Bogdan-Martin, yeterli kamu farkındalığı ve politika denetimi olmadan yapay zekanın hayata geçirilmesinin ciddi tehlikeler doğurabileceğini savundu. 

‘’Karşı karşıya olduğumuz en büyük risk, yapay zekanın insan ırkını ortadan kaldırması değil. Asıl risk, onun insanlar ve gezegen üzerindeki etkilerini yeterinde anlamadan her alana entegre etme yarışı.’’

Bazı uzmanlar, insan düzeyinde yapay zekanın önümüzdeki üç yıl içinde hayatımıza gireceğini öngörüyor. Bu beklenti, yapay zekada güvenlik riskleri, önyargılar, enerji kullanımı ve düzenleyici mekanizmaların yetersizliği konusundaki kaygıları daha da artırıyor.

Teknoloji sahnede

Zirvenin gündemi, yapay zeka alanındaki gerilimleri açıkça yansıtıyor.

Cenevre’de 20 bin metrekarenin üzerinde yer alan Palexpo fuar alanında, 200’ü aşkın yenilikçi teknoloji gösterimi ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Uçan arabalar, balıklardan ilham alan su kalite ölçerler, beyin-bilgisayar arayüzleri ve yapay zeka destekli afet müdahale sistemleri gibi yenilikler burada sergileniyor.

Hafta boyunca gerçekleşecek atölye programlarında, yapay zekânın sağlık ve eğitim alanındaki kullanımları ile etik, cinsiyet eşitliği ve küresel yönetişim gibi önemli başlıklar kapsamlı şekilde ele alınacak.

Sağlık alanında yapay zeka: Geleceğe yön veren teknolojiler

Sağlık, bu yıl zirvenin öne çıkan temalarından biri.

Birleşmiş Milletler Sağlık Örgütü (DSÖ), ‘’Sağlıkta Yenilik ve Erişim için Yapay Zekanın Güçlendirilmesi’’ başlıklı bir oturuma liderlik etti. Bu oturumda teknoloji uzmanları, düzenleyiciler, klinisyenler ve insani yardım liderleri bir araya gelerek, yapay zekanın özellikle kaynakları sınırlı bölgelerde sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesinde nasıl katkı sağlayabileceğini tartıştı.

Uzmanlar, yapay zekâ ile küresel sağlık alanının kesişiminde birlikte çalışabilirlik, düzenleyici uyum ve fikri mülkiyet hakları gibi zorlukları da ele aldı.

Zirvede ayrıca, yapay zekayı toplum yararına kullanan öncü projelerin ödüllendirildiği ‘’AI for Good Ödülleri’’ düzenleniyor. Ödüller, insan, çevre ve kalkınma gibi farklı alanlardaki başarılı çalışmaları değerlendiriyor.

Harekete geçmek için yeni bir başlangıç

Sağlık alanındaki oturum, zirvenin temel amacını özetliyor: Yapay zekânın özellikle en çok ihtiyaç duyulan alanlarda kamu yararına hizmet etmesini sağlamak.

İmkanları kısıtlı topluluklardan gençlerin liderliğindeki robotik takımları, afet sonrası iyileşme ve atık yönetimi için çözümler sunacak. Aynı zamanda girişimler, eğitim ve iklim dayanıklılığı alanlarında yapay zeka araçlarını sergilemek üzere Innovation Factory yarışmasında kıyasıya rekabet edecek.

Canlı gösterimler arasında otonom meyve bahçesi robotu, kendi kendini dezenfekte eden mobil tuvalet ve biyolojik çeşitlilik ile zararlı izleme için ölçeklenebilir drone-eDNA sistemi yer alıyor.

Konuşmasının sonunda, Bogdan-Martin yapay zekânın geleceğinin hepimizin ortak sorumluluğu olduğunu hatırlatarak, “Yapay zekâyı her zaman insanlığın ve gezegenimizin yararına kullanmaya devam edelim” çağrısında bulundu.

Cenevre’deki bu zirve, sadece teknolojik bir buluşma değil; aynı zamanda insanlığın geleceğini şekillendirecek kararların masaya yatırıldığı kritik bir eşik olarak görülüyor.