Danimarka’nın Aarhus kentindeki Den Gamle By Açık Hava Müzesi, sürdürülebilirlikten sosyal adalete uzanan çalışmaları ve ziyaretçileri tarihin içine çeken deneyimsel yaklaşımıyla 2026 Avrupa Yılın Müzesi Ödülü’nün sahibi oldu.
Danimarka’nın Aarhus kentinde bulunan Den Gamle By Ulusal Açık Hava Kent Tarihi ve Kültürü Müzesi, Avrupa’nın en prestijli ödüllerinden biri olan 2026 Avrupa Yılın Müzesi Ödülü’nü (EMYA) kazandı. Ödül, İspanya’nın Bilbao kentinde düzenlenen törenle müzeye takdim edildi.
Jüri, Den Gamle By’yi yalnızca geçmişi koruyan bir kültür kurumu olarak değil, günümüzün sosyal ve çevresel sorunlarına çözüm arayan yenilikçi bir merkez olarak değerlendirdi.Müzenin göç, sürdürülebilirlik ve sosyal adalet gibi konuları tarihsel perspektifle ele alarak müzecilik alanında yeni bir standart oluşturduğu vurgulandı.
EMYA Eş Başkanı Daniëlle Kuijten, müzenin tarih ile güncel toplumsal meseleler arasında güçlü bağlar kurduğunu belirterek, kurumun insanların yaşadığı kentlerin geçmişini ve geleceğini birlikte düşünmeye davet ettiğini söyledi.
Tarihi insan hikayeleriyle anlatıyor
Danimarka’nın ikinci büyük kentinde yer alan Den Gamle By, ziyaretçilerine 400 yılı kapsayan bir zaman yolculuğu sunuyor. Müze alanındaki sokaklar, evler, dükkânlar ve kamusal mekânlar farklı dönemleri aslına uygun şekilde yeniden canlandırıyor.
Ziyaretçiler 17. yüzyıldan günümüze uzanan yaşam biçimlerini deneyimlerken, bir yandan da toplumların nasıl değiştiğini gözlemleyebiliyor. Tarihi nesnelerin vitrinde sergilendiği geleneksel müze anlayışının ötesine geçen kurum, geçmişi günlük hayatın içinden hikâyelerle anlatıyor.
Müzenin temel yaklaşımı ise tarihi yalnızca büyük olaylar üzerinden değil, sıradan insanların yaşamları üzerinden aktarmak. Bu nedenle Den Gamle By, “insanlar tarafından insanlar için oluşturulmuş bir müze” olarak tanımlanıyor.
Çevre bilinci kültürel mirasla buluşuyor
Ödül jürisinin dikkat çektiği en önemli başlıklardan biri müzenin çevre alanındaki çalışmaları oldu. Son yıllarda, sürdürülebilirliği müzenin faaliyetlerinin merkezine yerleştiren kurum, geleneksel bitki türlerinin korunması, bahçecilik eğitimleri ve kıyafet ile bina onarım atölyeleri gibi projeler yürütüyor.
Bu çalışmalar, tüketim alışkanlıklarının yeniden düşünülmesini teşvik ederken kültürel mirasın korunması ile çevresel sorumluluğu aynı çatı altında buluşturuyor.
Den Gamle By’nin başarısının arkasında güçlü bir toplumsal katılım modeli de bulunuyor. Gönüllüler, sahip oldukları bilgi ve yaşam deneyimlerini ziyaretçilerle paylaşarak müzenin anlatılarına katkı sunuyor. Böylece kurum, yalnızca geçmişi anlatan bir mekân olmaktan çıkıp kent yaşamının aktif bir parçasına dönüşüyor.
Avrupa’nın dört bir yanından müzeler ödüllendirildi
Törende farklı kategorilerde başka ödüller de sahiplerini buldu. İngiltere’nin Londra kentindeki Young V&A, Avrupa Konseyi Müze Ödülü’nü kazandı. Slovenya’daki Museum of Madness Institute, Kurumsal Cesaret ve Mesleki Dürüstlük alanındaki Kenneth Hudson Ödülü’ne layık görüldü.
İsviçre’deki Museum of the Rural Civilisation of Mendrisiotto kapsayıcılık ve aidiyet alanındaki Portimão Müze Ödülü’nü alırken, Almanya’daki AlpenStadtMuseum toplum katılımı ödülünün sahibi oldu. Çevresel sürdürülebilirlik ödülü ise Finlandiya’daki Lahti Museum of Visual Arts Malva müzesine verildi.
Den Gamle By’nin elde ettiği başarı da müzelerin artık yalnızca geçmişi koruyan kurumlar değil; iklim krizi, toplumsal eşitsizlikler ve kültürel dönüşüm gibi çağın sorunlarına katkı sunan aktörler haline geldiğini gösteriyor.
Kaynak:
