Dünya genelinde etkisini artıran sıcak hava dalgaları yalnızca insanları ve evcil hayvanları değil, yaban hayatını da zorluyor. Uzmanlar, bahçelerde oluşturulacak gölgelik alanlar, su kaynakları ve doğal yaşam alanlarının pek çok canlı türünün aşırı sıcaklarla mücadelesine destek olabileceğini söylüyor.
Batı Avrupa’da etkisini artıran sıcak hava dalgaları, insanlar ve evcil hayvanların yanı sıra yaban hayatını da olumsuz etkiliyor. Veterinerler, bahçelerde yapılacak küçük düzenlemelerle kuşlar, kirpiler, tilkiler ve böcekler için güvenli yaşam alanları oluşturmanın mümkün olduğunu söylüyor.
Beton zeminler, yapay çimler ve ağaçsız bahçeler, yaban hayatı için hayati öneme sahip yaşam alanlarının giderek azalmasına neden oluyor.
İngiltere Kraliyet Bahçıvanlık Derneği’nin (Royal Horticultural Society) 2025 State of Gardening raporuna göre, ülkedeki ev bahçelerinin yüzde 42’si artık sert zeminlerle kaplı durumda.
Bahçelerde çim alanların korunması ve ağaç dikilmesi yalnızca sincaplar, kuşlar ve böcekler için gölge alan sağlamıyor; aynı zamanda ortam sıcaklığını düşürerek evlerin daha serin kalmasına katkıda bulunuyor.
Çimleri tamamen biçmeyin
Uzmanlar, bahçedeki bazı çim alanların biçilmeyerek doğal şekilde büyümesine izin verilmesini öneriyor. Bu sayede yonca ve papatya gibi yabani çiçekler gelişebiliyor, arılar ve diğer tozlayıcılar için önemli bir nektar kaynağı oluşuyor.
Bahçe ürünleri şirketi Ark Wildlife’ın kurucusu ve yaban hayatı uzmanı Sean McMenemy, “Çiminizin yalnızca küçük bir bölümünü doğal bırakmanız veya birkaç yerel bitki türü dikmeniz bile bahçenizdeki yaban hayatını gözle görülür şekilde artırabilir.” diyor.
Uzun çimler kirpiler, kurbağalar ve omurgasızlar için barınak oluştururken, kuşların beslendiği tırtıl ve böcek türlerinin de yaşamını destekliyor. Araştırmalar, düzenli biçilmeyen çim alanların haftalık biçilen alanlara göre 10 kata kadar daha fazla nektar üretebildiğini gösteriyor.
Doğal besin kaynaklarını destekleyin
Uzmanlar, yalnızca kuş yemlikleri kullanmanın yeterli olmadığını, bahçelerin doğal besin kaynakları sunacak şekilde düzenlenmesinin çok daha fazla canlı türünü desteklediğini belirtiyor.
Yaz boyunca tozlayıcıların beslenebilmesi için farklı dönemlerde çiçek açan, nektar bakımından zengin bitkiler öneriliyor. Yüksük otu, gelincik, mercanköşk ve lavanta gibi tek katlı çiçekler; arılar, kelebekler ve çiçek sinekleri için katmerli türlere göre çok daha kolay erişilebilir besin sağlıyor.
Isırgan otu kümeleri de birçok kelebek türü için üreme ve larva gelişim alanı oluşturuyor.
Çim ve yabani çiçeklerin tohum başlarının kesilmeden bırakılması, saka ve serçe gibi kuşların doğrudan bu tohumlarla beslenmesine olanak tanıyor.
Uzmanlar ayrıca doğal besin zincirini korumak ve ekosistem dengesini bozmayı önlemek için mümkün olduğunca pestisit kullanılmaması gerektiğini vurguluyor.
Su kaynakları yaşamı destekliyor
Küçük bir kuş banyosu, sığ bir su kabı ya da minik bir gölet bile sıcak havalarda kurbağalar, semenderler, yusufçuklar ve çok sayıda canlı için önemli bir yaşam alanına dönüşebiliyor.
Su kaynaklarının yarı gölgeli ve rüzgârdan korunaklı noktalara yerleştirilmesi, ayrıca hayvanların güvenle girip çıkabilmesi için eğimli kenarlar oluşturulması tavsiye ediliyor.
Uzmanlar, bahçe çitlerinde kirpilerin geçebileceği küçük boşluklar bırakılmasının da büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor. Avrupa kirpi popülasyonu son 10 yılda yaklaşık yüzde 30 azalırken, tür 2024 yılında Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) Kırmızı Listesi’nde “tehdide yakın” kategorisine alındı.
Uzmanlar, bahçelerde yapılacak küçük ve doğal düzenlemelerin, iklim değişikliğinin etkilerinin arttığı yaz aylarında yaban hayatının hayatta kalmasına önemli katkı sağlayabileceğini vurguluyor.
Kaynak:
