İklim muhasebesi şirketi Greenly’nin analizine göre Kanada, ABD ve Meksika’nın ortak ev sahipliğinde düzenlenen 2026 FIFA Dünya Kupası’nın karbon ayak izi 7,8 milyon ton karbondioksit eşdeğerine ulaşacak. Turnuvanın çevresel etkisinin en büyük bölümünü ise milyonlarca taraftarın gerçekleştireceği hava yolculukları olacak.
2026 FIFA Dünya Kupası, futbol tarihinin en geniş katılımlı ve en büyük coğrafi alana yayılan organizasyonu olmaya hazırlanırken, beraberinde ciddi bir çevresel maliyeti gündeme getiriyor. İklim muhasebesi ve karbon hesaplama şirketi Greenly tarafından yayımlanan yeni analiz, turnuvanın karbon ayak izinin büyük ölçüde kıtalararası ulaşım kaynaklı emisyonlardan oluşacağını ortaya koydu.
Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek organizasyonda ilk kez 48 milli takım mücadele edecek. Bu genişleme, 2022 Katar Dünya Kupası’na kıyasla 16 takım ve 40 maç daha fazla anlamına geliyor. Toplam 104 karşılaşmanın üç ülkeye yayılan 16 şehirde oynanacak olması, turnuvanın karbon maliyetini önemli ölçüde artırıyor.
Greenly’nin hesaplamalarına göre 2026 Dünya Kupası’nın toplam karbon ayak izi yaklaşık 7,8 milyon ton karbondioksit eşdeğeri olacak. Bu rakam, FIFA’nın Katar’da düzenlenen 2022 Dünya Kupası için açıkladığı 3,63 milyon tonluk emisyonun iki katından fazla.
Uçuş kaynaklı emisyonlar öne çıkıyor
Önceki Dünya Kupalarında karbon salımının önemli bir kısmı yeni stadyum ve altyapı projelerinden kaynaklanıyordu. Katar’ın 2022 turnuvası için sıfırdan inşa ettiği yedi stadyum, organizasyonun toplam emisyonlarının yaklaşık dörtte birini oluşturmuştu.
Greenly’nin hesaplamalarına göre turnuvanın toplam emisyonlarının yüzde 87,8’i seyahatlerden kaynaklanacak. Özellikle hızlı tren ağlarının bulunmadığı geniş coğrafyada taraftarların hava yolunu tercih etmesi, karbon salımını ciddi ölçüde artıracak.
2026 turnuvasında ise ev sahibi ülkeler büyük ölçüde mevcut NFL stadyumlarını kullanacak. Bu sayede stadyum yenilemelerinin toplam karbon ayak izi içindeki payının yalnızca yüzde 2,3 seviyesinde kalacağı öngörülüyor. Ancak altyapı yatırımlarındaki bu tasarruf, hava taşımacılığından kaynaklanan emisyon artışıyla gölgeleniyor.
Greenly, taraftar ulaşımının toplamda 6,82 milyon ton karbondioksit emisyonuna neden olacağını hesaplıyor. Turnuva süresince Kuzey Amerika’ya gelmesi beklenen 2,1 milyon uluslararası taraftarın gerçekleştireceği uçuşlar tek başına 5,05 milyon ton karbondioksit salımına yol açacak. Ev sahibi ülkeler içindeki şehirler arası ulaşım ise yaklaşık 1,76 milyon tonluk ek emisyon yaratacak.
Ortalama bir uluslararası taraftarın seyahat kaynaklı karbon ayak izi ise yaklaşık 2,4 ton karbondioksit olarak hesaplanıyor.
Takımların değil, taraftarların etkisi büyük
Kamuoyunda sıklıkla milli takımların ve sporcuların seyahatleri eleştirilse de Greenly’nin verileri bunun toplam tablo içindeki payının oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor.
48 milli takımın oyuncuları, teknik ekipleri ve destek personelinin tüm ulaşım faaliyetleri, turnuvanın toplam karbon ayak izinin yalnızca yüzde 0,2’sini oluşturuyor. Bu da yaklaşık 17 bin 700 ton karbondioksit emisyonuna karşılık geliyor.
Raporda, ev sahibi ülkelerin elektrik şebekelerinin Katar’a kıyasla yaklaşık yüzde 25 daha düşük karbon yoğunluğuna sahip olduğu belirtiliyor. Bu durum, maç sayısındaki artışa rağmen stadyumların enerji kullanımından kaynaklanan emisyonları azaltıyor.
Benzer şekilde konaklama sektöründe de önemli farklar görülüyor. Katar’ın sıcak iklimi nedeniyle otellerde kişi başına gecelik yaklaşık 103 kilogram karbondioksit emisyonu oluşurken, ABD’deki otellerde bu rakam ortalama 18 kilogram seviyesinde kalıyor.
Bununla birlikte Greenly, enerji verimliliği ve mevcut altyapının kullanımından elde edilen kazanımların, kıta ölçeğinde gerçekleşen yoğun hava ulaşımının yarattığı emisyonları telafi etmeye yetmediği görüşünde.
Analiz, 2026 Dünya Kupası’nın yalnızca sportif açıdan değil, büyük ölçekli uluslararası organizasyonların iklim üzerindeki etkileri açısından da önemli bir sınav olacağını ortaya koyuyor.
Kaynak:
https://sustainabilitymag.com/news/greenly-2026-world-cup-carbon-footprint-driven-by-transport
