İsveç hükümeti, kanser ve bağışıklık sistemi bozukluklarıyla ilişkilendirilen “sonsuz kimyasallar” içeren tüketim ürünlerini 2028’den itibaren yasaklamaya hazırlanıyor. Avrupa Birliği düzenlemesini beklemeyecek olan ülke, geniş bir ürün grubunda PFAS kullanımına son verecek.
İsveç hükümeti, doğada binlerce yıl parçalanmadan kalabilen ve kanser başta olmak üzere birçok sağlık sorunuyla ilişkilendirilen PFAS (per- ve polifloroalkil maddeler) grubundaki kimyasallara karşı kapsamlı bir ulusal yasak hazırlığında olduğunu açıkladı. Düzenlemenin 1 Ocak 2028’de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
İklim ve Çevre Bakanı Romina Pourmokhtari, güvenli alternatiflerin bulunduğu ürünlerde PFAS kullanımının artık kabul edilemez olduğunu belirterek, “İsveç, sonsuz kimyasalların evlerimizde, doğada ve insan vücudunda yayılmasını beklemeyecek” dedi.
Yeni düzenleme; giysi, ayakkabı, kozmetik ürünleri, mutfak gereçleri ve su geçirmezlik sağlayan ürünler gibi günlük tüketim ürünlerini kapsıyor.
Avrupa Birliği’nin PFAS kullanımına ilişkin kapsamlı düzenleme teklifini 2027 yılında açıklaması bekleniyor. Ancak yasaların tüm üye ülkelerde yürürlüğe girmesi uzun yıllar alabileceğinden İsveç, ulusal düzenlemeyle süreci hızlandırmayı hedefliyor.
Bu adımla İsveç, 2026 yılında belirli PFAS içeren ürünleri yasaklayan Fransa’nın ardından Avrupa’da öncü ülkeler arasına katılıyor. Danimarka ise uygulanan yasaklar kapsamına bu yıl tekstil, ayakkabı ve su geçirmez ürünler dahil edildi.
Bilimsel çalışmalar, PFAS içeren maddelere uzun süre maruz kalmanın bazı kanser türleri, bağışıklık sistemi bozuklukları ve doğurganlık sorunlarıyla ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. PFAS kalıntıları bugün insan kanından içme suyuna, kutup bölgelerinden Everest Dağı’nın zirvesine kadar dünyanın hemen her yerinde tespit edilmiş durumda. Avrupa’da yaklaşık 12,5 milyon kişinin PFAS ile kirlenmiş içme suyuna sahip bölgelerde yaşadığı tahmin ediliyor.
Avrupa Kimyasallar Ajansı’nın (ECHA) yıl sonuna kadar hazırlayacağı yeni bilimsel değerlendirmenin, Avrupa Birliği genelindeki yasağın kapsamını şekillendireceği belirtiliyor.
Kaynak:
