Greenpeace Türkiye 5-7 Haziran tarihleri arasında düzenlenecek Sıfır Atık Forumu öncesinde yayımladığı yeni politika bilgi notuyla Türkiye’nin Sıfır Atık politikasının görünmeyen yüzünü ortaya koydu.
“Söylemin Ardındaki Gerçek: Türkiye’nin Sıfır Atık Politikasının Görünmeyen Yüzü” başlıklı bilgi notuna göre 2025 yılında Avrupa Birliği’nin plastik atık ihracatı yüzde 19 artışla 503 bin tona ulaşarak tarihi rekor kırdı ve Türkiye plastik atıkların açık ara en büyük varış noktası oldu. Bu tarihi rekorla Avrupa Birliği’nden gelen plastik atık miktarı 2004’ten bu yana 435 kat artmış oldu.
COP31 sürecindeki ana gündemlerinden biri Sıfır Atık olan Türkiye, Avrupa’nın plastik atık ihracatının birinci adresi olmayı sürdürüyor. Bilgi notu, Türkiye’nin Sıfır Atık söylemiyle sahadaki gerçeklik arasındaki derin çelişkiyi açığa çıkarıyor.
Bu çelişkileri gidermek için “Gerçek Sıfır Atık” kampanyasını başlatan Greenpeace Türkiye; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na, Ticaret Bakanlığı’na ve Türkiye’nin COP31 müzakere heyetine seslenerek, şu taleplerde bulunuyor:
- Plastik ve tekstil atıkları ithalatına yönelik istisnasız ve kalıcı bir yasak kararı uygulansın.
- Yeni petrokimya yatırımları derhal askıya alınsın ve sektörel bir moratoryum ilan edilsin.
- Plastik üretiminin kaynağında azaltılmasına yönelik bağlayıcı hedefler ulusal iklim değişikliği eylem planlarına entegre edilsin.
- BM Küresel Plastik Anlaşması müzakerelerinde, plastik üretimine katı sınırlar getirilmesini savunan bir pozisyon alınsın.
Türkiye’nin Sıfır Atık hareketi, geri dönüşüm oranlarını temel başarı göstergesi olarak sunuyor. Ancak küresel plastik geri dönüşüm oranı yalnızca yüzde 9 civarlarında gerçekleşiyor ve yılda 400 milyon tonun üzerinde gerçekleşen plastik üretimine karşı bu oran tamamen etkisiz kalıyor.
Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan, bilgi notunun bir reddiye değil liderlik çağrısı olduğunu ifade etti. Kasım ayında Antalya’da gerçekleşecek Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’ne (COP31) ev sahipliği yapacak Türkiye’nin, Sıfır Atık’ı söylemden gerçek politika dönüşümüne taşımak için tarihi bir fırsata sahip olduğunu belirtti.
