Bakü’nün ev sahipliğinde 5 Haziran’da yapılacak Dünya Çevre Günü, iklim değişikliğinin giderek daha görünür hale gelen etkilerine dikkat çekerken, dünyanın dört bir yanında gelişen iklim çözümlerine odaklanacak.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), 5 Haziran 2026’da kutlanacak Dünya Çevre Günü’nün temasını “iklim eylemi” olarak belirledi. Yükselen deniz seviyeleri, yıkıcı orman yangınları, aşırı sıcak hava dalgaları ve eriyen buzullar gibi gezegenin verdiği alarm sinyallerine dikkat çeken etkinlik, toplumları daha hızlı ve kararlı iklim adımları atmaya çağırıyor.
UNEP’in kampanya mesajında, dünyanın uzun yıllardır iklim değişikliğiyle ilgili uyarılar, hedefler ve taahhütler duyduğu ancak bu sürecin çoğu zaman gecikmeler, dikkat dağıtıcı tartışmalar ve inkâr politikaları nedeniyle sekteye uğradığı vurgulanıyor.
Buna karşın dünyanın farklı bölgelerinde umut veren gelişmelerinde yaşandığına dikkat çekiliyor. Güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaşması, rüzgâr enerjisi yatırımlarının artması, insan odaklı kent tasarımları, yeniden ağaçlandırma projeleri ve doğa temelli çözümler, iklim mücadelesinde olumlu dönüşümün mümkün olduğunu gösteriyor.
Kampanyanın merkezinde ise güçlü bir mesaj yer alıyor: İklim değişikliği artık geleceğe ilişkin bir senaryo değil; yönetilmesi gereken bir gerçeklik. Asıl soru, değişimin gelip gelmeyeceği değil, bu değişime ne kadar hızlı yön verileceği.
Dünya Çevre Günü’ne Azerbaycan ev sahipliği yapacak
Dünya Çevre Günü 2026’nın ana etkinlikleri 5 Haziran’da Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de gerçekleştirilecek.
Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan Azerbaycan, subtropikal ormanlardan yüksek dağ ekosistemlerine uzanan zengin doğal yapısıyla dikkat çekiyor. İki ana iklim kuşağı ve sekiz farklı iklim tipine ev sahipliği yapan ülke, bölgenin en önemli biyolojik çeşitlilik merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Azerbaycan son yıllarda yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında önemli yatırımlar gerçekleştirdi. Sera gazı emisyonlarını 2035 yılına kadar 1990 seviyelerine göre yüzde 40 azaltmayı hedefliyor. Aynı zamanda yenilenebilir enerjinin toplam enerji üretimindeki payının 2030 yılına kadar yüzde 30’a çıkarılması planlanıyor.
Bu doğrultuda yüzlerce megavat kapasiteli güneş ve rüzgâr enerjisi santralleri devreye alınırken, yeni projelerle temiz enerji kapasitesinin daha da artırılması amaçlanıyor.
Bakü’de düşük ve sıfır emisyonlu toplu taşıma sistemleri, elektrikli araç altyapıları ve akıllı şehir uygulamaları yaygınlaştırılırken, Karabağ ve Doğu Zengezur bölgeleri “sıfır emisyon bölgesi” vizyonuyla yeniden şekilleniyor.
Ülke, plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında da önemli adımlar attı. Son yıllarda yürürlüğe giren düzenlemelerle ince tek kullanımlık plastik ürünlerin ve belirli türdeki plastik poşetlerin üretimi, ithalatı ve ticari kullanımı sınırlandırıldı.
Azerbaycan’ın ev sahipliği yaptığı COP29 sonrasında ülke, iklim finansmanı, karbon piyasaları ve enerji dönüşümü alanlarında yürütülen uluslararası girişimlerin önemli aktörlerinden biri haline geldi.
Bu miras üzerine inşa edilen Dünya Çevre Günü 2026 kampanyası, “Doğadan İlham Al. İklim İçin. Geleceğimiz İçin” temasıyla iklim değişikliği ve ekosistem bozulmasının insanlar ile doğa üzerindeki ortak etkilerine dikkat çekmeyi amaçlıyor.
Doğal korunma çalışmaları öne çıkıyor
Azerbaycan son yıllarda doğal alanların korunmasına yönelik önemli adımlar atıyor. Ülke topraklarının yüzde 10’dan fazlası koruma altına alınmış durumda. Bu alanlar arasında UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve dünyanın en eski ekosistemlerinden sayılan Hazar Hyrkania Ormaları da bulunuyor.
3 binden fazla bitki türüne ve çok sayıda yabani hayvan türüne ev sahipliği yapan bu kadim ormanlar, küresel biyolojik çeşitliliğin korunmasında kritik rol oynuyor. Öte yandan, dünyanın en büyük kapalı su kütlesi olan Hazar Denizi çevresindeki deniz ve kıyı ekosistemlerini korumaya yönelik çalışmalar da sürdürülüyor.
Dünya Çevre Günü 2026, iklim krizinin yarattığı tehditlere dikkat çekerken aynı zamanda çözüm yollarının da büyüdüğünü hatırlatmayı amaçlıyor.
Kaynak:
https://www.worldenvironmentday.global/2026/about/theme-and-host
