Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği, Hrant Dink Vakfı Sivil Toplumu Güçlendirme 2025-2027 Hibe Programı kapsamında, cinsel şiddetten hayatta kalanların ve yakınlarının bilgiye ve haklarına daha güvenli biçimde erişebilmesi için yapay zeka tabanlı destek botu projesine başlıyor. Hazırlık aşamasındaki botun; 18 yaş üzeri kullanıcılar için anonim, 7/24 erişilebilir, hayatta kalan merkezli, hak temelli ve travma bilgili bir ilk temas alanı olarak kurgulanması hedefleniyor. Proje kapsamında botun içeriği ve dili, kullanıcı deneyimleri ile ihtiyaçlarını anlamaya yönelik hazırlanan anketten elde edilecek katkılarla şekillendirilecek.
Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (CŞMD), hayatta kalanların bilgiye ve haklarına erişimini dijital araçlarla kolaylaştırmak amacıyla yapay zeka tabanlı destek botu projesine başlıyor. Hrant Dink Vakfı Sivil Toplumu Güçlendirme 2025-2027 Hibe Programı kapsamında hayata geçirilen “Dönüştürücü Teknoloji: Yapay Zeka ve Bot Teknolojisiyle Cinsel Şiddetten Hayatta Kalanların Güçlendirilmesi ve Desteklenmesi” projesiyle; cinsel şiddete maruz bırakılanların ve yakınlarının, yargılanma ya da damgalanma kaygısı taşımadan, 7/24 ve anonim biçimde doğru bilgiye ulaşabilecekleri dijital bir alan oluşturulması amaçlanıyor.
Güvenli ve kapsayıcı bir ilk temas alanı
Cinsel şiddet alanında çalışan aktivistlerin, uzmanların ve hayatta kalanların yıllara dayanan deneyimleri, pek çok kişinin desteğe ihtiyaç duyduğunu ancak başvuru süreçlerinin her zaman erişilebilir ve kapsayıcı işlemediğini gösteriyor. Cinsel şiddet vakalarında cezasızlığın yaygınlığı ve adalete erişime ilişkin güvensizlik de hayatta kalanların destek arama kararını doğrudan etkiliyor.
Bir kurumda yargılayıcı ya da suçlayıcı bir tavırla karşılaşma endişesi ve karmaşık destek birimleri arasında yol bulmaya çalışma zorunluluğu, birçok hayatta kalan için destek sürecini başlatmayı zorlaştırıyor. Destek mekanizmalarının kapsayıcı olmaması ise özellikle cinsiyet kimliği, cinsel yönelim, etnisite, engellilik ve göçmenlik gibi farklı kimlik ve deneyimlere sahip kişiler için erişimi daha da sınırlıyor.
Proje, bir kuruma başvurmaktan çekinenler için güvenli bir ilk temas alanı yaratmak üzere, yapay zeka teknolojisinin cinsel şiddet alanında feminist, hak temelli, kapsayıcı ve travma bilgili bir araç olarak yeniden düşünülmesiyle geliştirildi.
Anonim ve 7/24 erişilebilir destek kaynağı
Hazırlık aşamasında olan yapay zeka tabanlı sohbet botu; hayatta kalan merkezli bir yaklaşımla, 18 yaş üzeri herkesin cinsel/cinselleştirilmiş şiddet ve cinsel şiddetin farklı türleriyle ilgili sorularına ve destek arayışına yanıt verebilecek anonim, 7/24 erişilebilir bir kaynak olarak kurgulanıyor.
Destek botunun, travma bilgili bir çerçevede; yani yaşanan deneyimlerin hayatta kalanlar üzerindeki etkisini tanıyan, güçlendirici ve yargısız bir anlayışla çalışması hedefleniyor. Bu doğrultuda botun; hukuki süreçleri ve hakları daha anlaşılır kılması, başvurulabilecek kurumlar ve psikososyal destek mekanizmaları hakkında doğru bilgiler sunması amaçlanıyor.
Araç aynı zamanda herhangi bir başvuru sürecine girmeyecek olan hayatta kalanların, yargılanma endişesi ya da zaman baskısı hissetmeden yaşadığı şiddet hakkında konuşabileceği, soru sorabileceği, özbakım ve öz yardım kaynaklarından faydalanabileceği bir dijital alan olarak tasarlanıyor.
İçerik, kullanıcı deneyimleriyle şekillenecek
CŞMD, aracı geliştirirken ihtiyaçları doğru anlayabilmek amacıyla bir ihtiyaç ve deneyim anketi de hazırladı. Anketle, sohbet botunun içeriğinin ve dilinin doğrudan kullanıcı deneyimleri ve ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirilmesi hedefleniyor.
Etik ilkeleri gözeten, feminist, hak temelli ve hayatta kalan merkezli bir yaklaşımla yürütülen çalışmada, aracın geniş bir katılımla geliştirilmesi planlanıyor. Destek botu, başvuru mekanizmalarının ya da kurumların yerini almak için değil; henüz konuşmaya hazır olmayan, bir adrese başvurmadan önce bilgiye ihtiyaç duyan ya da nereden başlayacağını bilmeyen kişiler için bir ilk temas alanı olarak konumlanıyor.
CŞMD, sözü, deneyimi, ihtiyacı ya da fikri olan herkesi çalışmaya katkı sunmaya çağırıyor.
Hayatta kalanların desteğe erişim hakkı güçlendirilecek
CŞMD, cinsel şiddet sonrası destek sistemlerindeki boşluklara dikkat çekerek, hak temelli işlemeyen başvuru ve destek sistemlerinin dönüştürülmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Dernek, bu projeyle hayatta kalanların desteğe erişim hakkını güçlendirmeyi hedefliyor.
Ankete aşağıdaki aşağıdaki linkten erişebilirsiniz:
