Avustralyalı milyarderlerin Fiji’de kurmak istediği 630 milyon dolarlık dev çöp yakma projesi, ada halkı ve çevre savunucularının sert tepkisine yol açtı. Köylüler, çevreciler ve Fiji’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi, projeyi “atık sömürgeciliği” olarak nitelendirirken, ülkenin dünyaca ünlü turizm bölgelerinin ‘’Pasifik’in küllüğüne’’ dönüşeceği uyarısında bulundu.
Projeye karşı çıkan geleneksel toprak sahiplerinden Inoke Tora, köylülerin imzaladığı dilekçe ile birlikte başkent Suva’ya giderek hükümete seslendi. Planlanan tesisin yılda yaklaşık 900 bin ton geri dönüştürülemeyen atığı yakacağı belirtiliyor.
Projeyi, Paris merkezli moda markası Kookai’nin arkasındaki girişimci Rob Cromb ile servetini atık yönetiminden kazanan Avustralyalı iş insanı Ian Malouf yürütüyor. Bu ortaklık, Fiji’nin turizm merkezi olarak bilinen Nadi kenti yakınlarında bir liman ve atıktan enerji üretim tesisi kurmayı planlıyor.
Şirket yetkilileri, projenin Fiji’nin elektrik ihtiyacının yüzde 40’ını karşılayabileceğini ve ülkenin dizel yakıta bağımlılığını azaltacağını savunuyor. Ancak projeye ilişkin çevresel etki raporu, tesisin ülkenin toplam karbon emisyonlarını yüzde 25 artıracağını ortaya koydu.
Bölge halkı ise projeye sert tepki gösteriyor. Tesisin yakınında köyler,oteller ve okullar bulunduğunu belirten köylüler, hem halk sağlığı hem de Fiji’nin ‘’doğa cenneti’’ imajının ağır darbe alacağını düşünüyor.
Projeye öncülük edenlere tepki gösteren Inoke Tora, “Burada yaşayan yüzlerce insan her gün balık tutuyor, taze deniz ürünleri tüketiyor. Burası onlar için bir sahil cenneti. Hükümet projeyi durdurmalı” dedi.
Fiji’nin BM Daimi Temsilcisi Filipo Tarakinikini de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Nadi’nin kuzeyindeki Vuda kıyılarının “Pasifik’in küllüğüne dönüşmemesi gerektiğini ve çöpün Fiji’ye taşınmasının atık sömürgeciliği anlamına geldiğini” savundu.
Projeye öncülük eden Ian Malouf’un, benzer bir çöp yakma tesisini yıllarca Sydney’de kurmaya çalıştığı ancak 2018’de insan sağlığı açısından risk taşıdığı gerekçesiyle projenin reddedildiği ortaya çıktı.
Tepkilerin odağındaki iş insanı Rob Cromb ise çevresel kaygıların dikkate alındığını savundu. Ancak Fiji hükümetine sunulan proje belgeleri, tesisin yalnızca yerel atıkları değil, Avustralya ve bölgedeki diğer ülkelerden gönderilecek çöpleri de işleyeceğini gösteriyor.
Muhalif gruplar ise bunun, tehlikeli atıkların Pasifik ada ülkelerine gönderilmesini sınırlayan uluslararası anlaşmalara aykırı olabileceğini belirtiyor.
Fiji Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilileri ise projenin hâlen değerlendirme aşamasında olduğunu açıkladı.
Kaynak:
