BM İklim Zirvesi’nde dünya liderleri iklim kriziyle mücadele çağrılarını sürdürürken, Greta Thunberg hükümetleri ve fosil yakıt şirketlerini hedef aldı.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 sona yaklaşırken, liderlerin iklim eylemine yönelik açıklamaları ile krizin giderek ağırlaşan etkileri arasındaki uçurum yeniden gündeme geldi. Dünya liderlerinin zirvedeki konuşmaları devam ederken, İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg’in hükümetlere yönelik sert eleştirileri dikkat çekti.
Thunberg, gezegenin kendi kendine yok olmadığını, insan faaliyetleri sonucunda tahrip edildiğini vurgulayarak, “Gezegen ölmüyor, öldürülüyor ve bunu kimin yaptığını biliyoruz” dedi.
İklim müzakereleri için Antalya’ya gelen İsveçli aktivist Greta Thunberg, iklim zirvelerine ev sahipliği yapan ülkelere her yıl kendilerini aklama imkânı sunulmasının “ikiyüzlülük” olarak nitelendirdi.
1,5 derece hedefi için alarm zilleri
Zirvenin dördüncü gününde bilim insanları, dünyanın küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefini geri döndürülemez biçimde aşma riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonunda 2,7 dereceye ulaşabileceği belirtildi.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham da zirvede yaptığı konuşmada, dünyanın 1,5 derece hedefini aşacağını ifade etti. “İngiltere geri döndü ve üzerine düşeni yapmaya hazır” diyen Burnham, ülkesinin iklim mücadelesindeki rolüne dikkat çekti. Ancak çevre örgütleri, hükümetin açıklamalarını destekleyen somut adımların yetersiz kaldığını belirterek, iklim liderliğinin yalnızca zirvelere katılmakla mümkün olmayacağını vurguladı.
İklim krizine en az katkıda bulunmalarına rağmen sonuçlarından en ağır biçimde etkilenen düşük gelirli ülkelerin liderleri, zengin ülkelere iklim finansmanını artırma çağrısını yineledi. Küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşmasının mümkün olduğunca sınırlı ve kısa süreli tutulabilmesi için emisyonların hızla azaltılması gerektiğini dile getirdi.
Zirvede öne çıkan bir diğer başlık ise kirletici şirketlerin hükümetlere karşı açtığı davalar oldu. Bir analize göre şirketler, gizli tahkim mekanizmalarını kullanarak devletlerden yaklaşık 500 milyar dolar tazminat talep etti. Bulgular, iklim politikalarını hayata geçirmeye çalışan hükümetlerin karşı karşıya kaldığı hukuki ve ekonomik baskıları yeniden gündeme taşıdı.
COP31’de LGBTİ+ hakları ve güvenlik tartışması
Zirvenin gündemi iklim politikalarıyla sınırlı kalmadı. Sivil toplum kuruluşları, Türkiye’de LGBTİ+ hak savunucularına yönelik operasyonlar ve gözaltılar nedeniyle COP31’e katılan aktivistlerin güvenliğine ilişkin kaygılarını Dönem Başkanlığına ve BM İklim Değişikliği Sekreteri Simon Stiell’e iletti.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında gözlemci statüsüne sahip beş sivil toplum kuruluşunun imzaladığı ortak açık mektupta, ev sahibi ülkenin sivil toplum temsilcilerinin zirveye özgür, güvenli ve eksiksiz katılımını sağlama sorumluluğu bulunduğu vurgulandı.
Eylül ayından bu yana LGBTİ+ hakları alanında çalışan kuruluşlara yönelik operasyonlarda onlarca kişinin gözaltına alındığı, 80’den fazla kişinin tutuklu yargılandığı bildirildi. Aktivistler, gözaltındaki kişilerin serbest bırakılmasını ve LGBTİ+ topluluklarının müzakerelere anlamlı biçimde katılabilmesi için gerekli önlemlerin alınmasını istedi.
Hak ihlallerine ilişkin kaygılar, bazı aktivistlerin zirveye katılmama kararında da etkili oldu. Sierra Club Canada’yı COP31’de temsil etmesi beklenen queer ve trans aktivist Spencer Scott, güvenlik kaygıları nedeniyle Antalya’ya gelmedi. Scott, çevre savunuculuğu ile kişisel güvenliği arasında seçim yapmak zorunda bırakılmasını eleştirerek, kimliğinin savunuculuk çalışmalarını kısıtlamaması gerektiğini ifade etti.
Kaynak: