Çevre örgütlerinin yıllık olarak hazırladığı ‘’Banking on Climate Chaos’’ raporuna göre, dünyanın en büyük bankaları 2025 yılında fosil yakıt sektörüne toplam 906 milyar dolar finansman sağladı. Uzmanlar, bu eğilimin küresel iklim hedefleriyle çeliştiğini belirtiyor.
Dünyanın en büyük 65 bankasının 2025 yılında fosil yakıt sektörüne sağladığı finansman, bir önceki yıla göre 64 milyar dolar artarak 906 milyar dolara ulaştı. Yıllık rapor, söz konusu artışın küresel sıcaklık artışını sınırlandırmayı hedefleyen uluslararası iklim anlaşmalarıyla bağdaşmadığını ortaya koydu.
Raporda, ABD merkezli JPMorgan Chase, 2025 yılında fosil yakıt sektörüne sağladığı 58 milyar dolarlık finansmanla listenin başında yer aldı. Bankanın sektöre verdiği destek bir önceki yıla göre yüzde 13 arttı. JPMorgan’ı Bank of America, Japonya merkezli MUFG ve Mizuho Financial ile Citigroup takip etti. İngiltere’den Barclays ise sekizinci sırada yer aldı.
Çalışmanın yazarlarından ve Rainforest Action Network politika analisti Caleb Schwartz, fosil yakıt yatırımlarında düşüş bekledikleri bir dönemde yeniden artış yaşanmasının endişe verici olduğunu söyledi.
Bankalar ise enerji sektörüne yönelik yatırımlarını savunuyor. JPMorgan Chase, enerji güvenliği, erişilebilirlik ve uzun vadeli dayanıklılığı destekleyen farklı enerji çözümlerine finansman sağladığını açıklarken, Bank of America ve Citigroup da hem geleneksel hem de yenilenebilir enerji alanlarında müşterilerine destek vermeyi sürdürdüklerini ifade etti.
Rapora göre, Paris Anlaşması’nın imzalanmasından bu yana dünyanın en büyük bankaları fosil yakıt sektörüne toplam 8,7 trilyon dolar aktardı. Bu kaynaklar, yeni kömür, petrol ve doğal gaz projelerinin geliştirilmesinde kullanıldı.
Fosil yakıt finansmanının giderek daha az sayıda büyük kuruluşta toplandığını da ortaya koyan rapora göre, çevre örgütlerinin “kirli düzine” olarak tanımladığı 12 büyük banka, sektörün toplam finansmanının yaklaşık yüzde 40’ını sağladı.
Fosil yakıt yatırımlarının büyük bölümü ABD, Kanada, Japonya, Çin, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği merkezli finans kuruluşlarından geldi.
Buna karşın bazı Avrupa bankaları finansmanlarını azaltma yoluna gitti. BNP Paribas, UBSve La Caixa, fosil yakıt finansmanını en fazla düşüren kuruluşlar arasında yer aldı.
ABD merkezli enerji şirketleri Venture Global, Enbridge ve Energy Transfer, en fazla finansman alan şirketler arasında öne çıktı.
Uzmanlar, birçok bankanın geçmişte emisyon azaltımı ve kömür gibi yüksek karbonlu enerji kaynaklarına yönelik finansmanı sınırlama taahhüdünde bulunduğunu hatırlatıyor. Ancak özellikle ABD’de siyasi iklimin değişmesiyle birlikte bazı finans kuruluşlarının bu hedeflerden uzaklaştığı belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler destekli ve bankaların kredi politikalarını 2050 net sıfır emisyon hedefiyle uyumlu hale getirmeyi amaçlayan Net-Zero Bankacılık İttifakı da geçen yıl çok sayıda önemli üyenin ayrılması sonrasında faaliyetlerini sonlandırmış durumda.
Kaynak:
