Amsterdam, iklim krizine karşı mücadelede dünyaya örnek olabilecek yeni bir uygulama başlattı. Kamusal alanlarda fosil yakıtlar ve yüksek karbon salımına neden olan et ürünlerinin reklamları artık yayımlanamayacak. Böylece Amsterdam, bu yasal düzenlemeyi hayata geçiren ilk başkent olarak kayıtlara geçti.
Yasak kapsamında billboardlar, toplu taşıma araçları ve duraklar gibi kamusal alanlarda uçuş reklamları, benzinli ve dizel araç tanıtımları, doğalgazlı ısıtma kampanyaları ve fast-food zincirlerine ait et ürünleri reklamları yer alamayacak.
Şehir yönetimi, bu adımla yalnızca reklamları kaldırmayı değil, aynı zamanda daha sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hedefliyor. Uzmanlara göre fosil yakıt kullanımı küresel sera gazı emisyonlarının en büyük kaynağını oluştururken, hayvancılık sektörü de iklim krizini hızlandıran başlıca alanlardan biri olarak görülüyor.
İklim odaklı yaratıcı ağlardan biri olan Creatives for Climate adına konuşan Andrea Mancuso, reklamların toplumun “normal” kabul ettiği yaşam biçimlerini şekillendirdiğini belirterek, “Fosil yakıtları ve aşırı tüketimi sürekli görünür kılmak, iklim hedefleriyle çelişiyor. Amsterdam’ın attığı bu adım, daha temiz ve yaşanabilir şehirler için güçlü bir mesaj taşıyor” dedi.
Kararın kabul edilmesinden önce çevre kampanya grubu Reclame Fossielvrij (Fosilsiz Reklam) ile birlikte yüzü aşkın yaratıcı sektör temsilcisi Amsterdam yönetimine çağrıda bulunarak, şehrin daha önce verdiği iklim sözlerini yerine getirmesini istemişti.
Avrupa’da yeni dönem başlıyor
The Hague, 2024 yılında benzinli araçlar, kruvaziyer gemileri ve hava yolu seyahatleri gibi yüksek karbonlu ürünlerin reklamını yasaklayan dünyadaki ilk şehir olmuştu. Hollanda mahkemesi de 2025 yılında aldığı kararla, yerel yönetimlerin halk sağlığı ve iklim için bu tür sınırlamalar getirebileceğini onayladı.
Bugün Avrupa başta olmak üzere 50’den fazla şehir kirletici ürün reklamlarını sınırlandırmış durumda. Stockholm, Edinburgh ve Sydney gibi kentler ise tam kapsamlı yasak uygulayan şehirler arasında yer alıyor.
Sıradaki ülke ise İspanya olabilir. İspanya hükümeti, fosil yakıt reklamlarını ülke genelinde yasaklayacak yasa tasarısı üzerinde çalışıyor. Tasarı, özellikle tren alternatifi bulunan kısa mesafeli uçuşların reklamlarını hedef alıyor.
António Guterres daha önce yaptığı açıklamada, fosil yakıt reklamlarının tütün reklamları gibi yasaklanması gerektiğini söylemişti. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, reklam ve halkla ilişkiler sektörünün fosil yakıt şirketlerinin “yeşil aklama” stratejilerine destek verdiğini ifade etmişti.
Çevre hukuku kuruluşu ClientEarth avukatlarından Johnny White ise, “Daha temiz bir gelecek istiyorsak, kirletici sektörlerin toplum üzerindeki etkisini azaltmak zorundayız” diyerek reklam yasaklarının iklim mücadelesinde önemli bir araç olduğunu vurguladı.
Kaynak:
https://earth.org/amsterdams-ban-on-meat-and-fossil-fuel-advertising-comes-into-effect/
