Avrupa Birliği genelinde yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektriğin toplam tüketimdeki payı, başta hidroelektrik ve giderek artan biçimde güneş enerjisinin etkisiyle % 50 sınırına yaklaştı.
Eurostat verilerine göre yenilenebilir elektrik kullanımında AB’nin zirvesinde Avusturya yer alıyor. Ülkede tüketilen elektriğin yaklaşık % 90’ı yeşil kaynaklardan sağlanıyor. Bu başarının arkasında, Avusturya’daki 16 hidroelektrik santralinin güçlü katkısı bulunuyor.
Avusturya’yı, ağırlıklı olarak rüzgâr ve su enerjisine dayanan üretimiyle % 88’lik oranla İsveç izliyor. Bir diğer İskandinav ülkesi Danimarka ise kara ve deniz üstü rüzgâr santrallerinden oluşan geniş ağı sayesinde % 80 ile üçüncü sırada yer alıyor.
Yenilenebilir elektriğin payının % 50’nin üzerinde olduğu diğer ülkeler arasında Portekiz (% 66), İspanya (% 60) ve Hırvatistan (% 58) bulunuyor. Buna karşılık İtalya ve Fransa, sırasıyla 18’inci ve 21’inci sırada yer alarak Avrupa Birliği ortalamasının gerisinde kalıyor.
Yenilenebilir elektrik kullanımının en düşük olduğu ülkeler arasında % 11 ile Malta, % 18 ile Çekya, % 20,5 ile Lüksemburg ile %24’er oranla Macaristan ve Kıbrıs bulunuyor.
Bu veriler, yurt dışından ithal edilenler de dahil olmak üzere yenilenebilir kaynaklı tüm elektrik üretimini kapsıyor.
20 yılda büyük dönüşüm
Avrupa Birliği genelinde yeşil enerji kullanımı son yirmi yılda dikkat çekici bir artış gösterdi.
2004 yılında toplam elektrik tüketiminin yalnızca % 16’sını oluşturan yenilenebilir kaynaklar, on yıl sonra yaklaşık % 29’a yükseldi. Bugün ise bu oran % 47,5 seviyesine ulaştı.
Güneş enerjisi öne çıkıyor
Yenilenebilir elektrik üretiminde şu anda en büyük pay % 38 ile rüzgâr enerjisine ait. Onu % 26 ile hidroelektrik izliyor.
Ancak en hızlı büyüyen kaynak güneş enerjisi. Güneş enerjisinin 2008’de %1 olan payı , 2024 itibarıyla 304 teravatsaat (TWh) üretimle % 23’ün üzerine çıktı.
Çin’e bağımlılık tartışması
AB’de kurulu güneş panellerinin büyük çoğunluğu Çin’de üretilmiş olsa da Bruegel enerji uzmanı Ben McWilliams, bunun jeopolitik gerilimler bağlamında Avrupa’yı daha kırılgan hâle getirdiği görüşüne katılmıyor.
Güneş panellerinin bir kez kurulduğunda uzun yıllar sistemde kaldığını belirten McWilliams, Çin’den ithalatın durması hâlinde yeni kurulumların yavaşlayacağını, ancak üretimin birkaç yıl içinde başka kaynaklara kayabileceğini ifade ediyor.
“Güneş panelleri bir ‘stoktur’, bir ‘akış’ değildir.’’
Solar Power Europe verilerine göre, Avrupa Birliği’nde fotovoltaik tedarik zincirinde faaliyet gösteren 166 şirket bulunuyor. Bu şirketlerin büyük bölümü Almanya’da yer alırken, kişi başına düşen güneş enerjisi kapasitesinde lider ülke ise yıllık yaklaşık 1.044 watt ile Hollanda.
Kaynak:
