Dünya genelinde balık tüketiminin başlıca kaynağı haline gelen su ürünleri yetiştiriciliği, yem üretiminde yabani balıklardan elde edilen balık yağına bağımlı. İskoç biyoteknoloji şirketi MiAlgae ise viski üretiminden çıkan yan ürünleri mikroalg yetiştirmek için kullanarak, sektöre sürdürülebilir bir omega-3 kaynağı sunmayı amaçlıyor.
Dünya genelinde insan tüketimi için üretilen balığın büyük bölümü artık su ürünleri yetiştiriciliğinden sağlanıyor. Ancak sektörün hızla büyümesi, denizlerdeki yabani balık stokları üzerindeki baskıyı artırıyor. Bunun temel nedeni, özellikle somon gibi etçil türlerin yeminde kullanılan omega-3 yağ asitlerinin büyük ölçüde yabani balıklardan elde edilen balık yağına bağlı olması.
MiAlgae’nin kurucusu ve CEO’su Douglas Martin, sürdürülebilir sınırların üzerinde balık avlamanın artık mümkün olmadığını belirterek, akuakültürün yem kaynaklarını çeşitlendirmesi gerektiğini savunuyor.
MiAlgae’nin geliştirdiği teknoloji, omega-3’ün kaynağına, yani mikroalglere odaklanıyor. Yağlı balıkların omega-3 yağ asitlerini doğrudan üretmediğini, bunları besin zincirinin alt basamaklarında yer alan alglerden aldığını belirten şirket, bu süreci doğrudan mikroalg üretimine taşıyor.
Ancak bu teknolojinin önündeki en önemli engel üretim maliyetleri. MiAlgae, bu sorunu İskoç viski damıtımevlerinden çıkan sıvı yan ürünleri değerlendirerek aştı.
Alkol üretimi sonrasında geriye kalan ve büyük ölçüde atık olarak değerlendirilen sıvı, mikroalglerin besin kaynağı olarak kullanılıyor. Büyük fermantasyon tanklarında yetiştirilen mikroalgler daha sonra kurutularak, yüksek omega-3 içeriğine sahip ve balık yağına alternatif oluşturabilecek bir yem hammaddesine dönüştürülüyor.
Böylece bir sektörün atığı, başka bir sektörün üretim girdisine dönüşüyor.
Şirketin ilk ticari ürünü bugün evcil hayvan maması üreticilerine satılıyor. Bununla birlikte akuakültür yem üreticileriyle de ticari iş birlikleri kuruluyor. İnşası devam eden ilk tam ölçekli üretim tesisinde yılda binlerce ton mikroalg üretilmesi hedefleniyor. Şirket bu kapasitenin küresel talep karşısında henüz başlangıç seviyesinde olduğunu aktarıyor.
MiAlgae, geliştirdiği teknolojiyle 2024 Earthshot Ödülleri’nde finalistler arasında yer aldı.
Şirket, üretim kapasitesini artırarak balık yemi sektöründe yabani balıklardan elde edilen balık yağına alternatif oluşturmayı ve su ürünleri yetiştiriciliğinin çevresel etkisini azaltmayı hedefliyor.
Bu yaklaşım, hızla büyüyen akuakültür sektörünün daha sürdürülebilir bir üretim modeline geçişinde dikkat çeken çözümlerden biri olarak görülüyor.
Kaynak:
