İklim değişikliği açısından dönüm noktası olarak nitelendirilen ve Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) görülen davanın duruşmaları sona erdi. Mahkemenin önümüzdeki yıl iklim değişikliği kaynaklı davalarda kullanılabilecek bir görüş yayımlaması bekleniyor. Bu görüşün, savunmasız ulusların küresel ısınmanın yıkıcı etkisiyle mücadelesine yardımcı olacağı düşünülüyor. Yükselen deniz suları altında yok olmaktan korkan ada ülkelerinin yıllarca süren lobi faaliyetlerinin ardından
İklim değişikliği açısından dönüm noktası olarak nitelendirilen ve Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) görülen davanın duruşmaları sona erdi. Mahkemenin önümüzdeki yıl iklim değişikliği kaynaklı davalarda kullanılabilecek bir görüş yayımlaması bekleniyor.
Bu görüşün, savunmasız ulusların küresel ısınmanın yıkıcı etkisiyle mücadelesine yardımcı olacağı düşünülüyor.
Yükselen deniz suları altında yok olmaktan korkan ada ülkelerinin yıllarca süren lobi faaliyetlerinin ardından BM Genel Kurulu geçen yıl Uluslararası Adalet Divanı’ndan “iklim değişikliği konusunda devletlerin yükümlülükleri” konusunda bir görüş istedi.
2023’e kadarki 10 yıllık dönemde deniz seviyeleri küresel ölçekte ortalama 4.3 santimetre yükselirken, Pasifik’in bazı bölgelerinde daha da yükseldi. Ayrıca, fosil yakıtların yakılması nedeniyle sanayi öncesi dönemden bu yana gezegen 1.3 santigrat derece ısındı.
Küçük ada devletlerini temsil eden avukat Payam Akhavan, sıcaklıkların hedeflenen 1.5C yerine 2100 yılına kadar 3C artacağı öngörüsüne dayanarak, ‘’Paris Anlaşması’nın çözüm olduğunu çok duyduk, ancak iklime karşı hassas olan devletlerin mahkemeye başvurmasının nedeni Paris Anlaşması’nın başarısız olmasıdır’’ dedi.
Dünya genelinden 15 hakimin uluslararası hukuk bağlamında bir devletin yükümlülüklerine dair karşı karşıya olduğu 2 temel soru bulunuyor. Birincisi, iklimi koruma konusundaki görevleri nedir? İkincisi ise, eylemleri veya eylemsizlikleriyle önemli zarar verdiklerinde bunun hukuki sonuçları nelerdir?
2025 yılında mahkeminin, bu sorular hakkında yanıt ve iklim değişikliği davalarında kullanılabilecek bir görüş yayımlaması bekleniyor.
İklim değişikliğinin yükünü taşıyan gelişmekte olan ülkeler ve küçük ada devletleri emisyonları azaltmak için sağlam önlemler arıyor ve çevreyi kirleten zengin ülkelerden gelen mali desteği düzenlemek istiyor.
Paris Anlaşması uyarınca ülkeler, Ulusal Katkı Beyanı (NDC’ler) olarak bilinen ulusal iklim planlarını birkaç yılda bir güncellemeli. Bir sonraki güncelleme turu kapsamında ülkelerin yeni NDC’lerini Şubat 2025’e kadar Birleşmiş Milletler’e sunması gerekiyor.
Uluslararası Adalet Divanı mahkemesinin 2025 yılında yayınlaması beklenen görüşü çerçevesinde savunmasız ülkeler üzerindeki düzenlemelerin daha adil bir zemine oturtulması umut ediliyor.
