Bilim insanları ‘buzsuzluğu’, deniz buzu alanının kısa bir süre içinde bir milyon kilometrekarenin altına düşmesi olarak tanımlıyor ve bu da iklim krizine dair bir devrilme noktası olarak kabul ediliyor.
Kuzey Kutbu’ndaki buzullar ile ilgili tahminlerin çoğu aylık koşullara odaklanırken, yeni bir çalışma gün bazında olası tahminleri ortaya koydu.
Önceki beklentiler Kuzey Kutup Denizi’ndeki buz kaybının 2030 yılı civarında gerçekleşeceği yönündeydi. Ancak bu sonuçlar buzsuz bir günün 2027 yazının sonları gibi erken bir tarihte gerçekleşebileceğini ortaya koyuyor.
Diğer dokuz simülasyon, daha az olası olmakla birlikte, bunun önümüzdeki üç ila altı yıl içinde gerçekleşebileceğini öngörüyor.
Nature Communications dergisinde yayınlanan çalışmada yer alan bilim insanları, insanların sera gazı emisyonlarını nasıl değiştirdiğinden bağımsız olarak, Kuzey Kutbu’nun ilk buzsuz gününün artık kaçınılmaz ve geri döndürülemez olduğunu söylüyor.
Arktik Okyanusu 16 milyon kilometrekareden daha geniş bir alanı kaplıyor ve binlerce yıldır doğal bir mevsimsel olaya tanıklık ediyor: Donmuş deniz suyu katmanları kış ayları boyunca dramatik bir şekilde birikerek Mart ayında zirveye ulaşan ve Eylül ayında eriyen kalın bir buz örtüsüne dönüşüyor.
Ancak son yıllarda bu dramatik olaya daha az rastlanıyor.
Bilim insanları “buzsuzluğu” deniz buzu alanının kısa bir süre içinde bir milyon kilometrekarenin altına düşmesi olarak tanımlıyor ve bu da iklim krizine dair bir devrilme noktası olarak kabul ediliyor.
Colorado Boulder Üniversitesi’nden iklimbilimci Alexandra Jahn ve İsveç’teki Göteborg Üniversitesi’nden Céline Heuzé’nin de aralarında bulunduğu uluslararası araştırmacılardan oluşan bir ekip, ilk buzsuz günü tahmin etmek için 300’den fazla bilgisayar modeli kullandı. Bunlar, daha önce öngörülene kıyasla hızlandırılmış bir zaman çizelgesi gösterdi.
Çalışmaya göre, Arktik Okyanusu’nun düzenli olarak buzsuz kalması halinde, bu durum en kuzeydeki denizin kırılgan ekosistemini, “kutup ayılarından hayati önem taşıyan zooplanktona” kadar her şeyi, önemli ölçüde etkileyebilir.
Kuzey Kutbu’nun buzdan arındığı gün sembolik olarak büyük önem taşıyor.
Jahn yaptığı açıklamada, “Kuzey Kutbu’ndaki ilk buzsuz gün bir şeyleri dramatik bir şekilde değiştirmeyecek. Ancak Kuzey Buz Denizi’ndeki doğal ortamın belirleyici özelliklerinden birini, yani yıl boyunca deniz buzu ve karla kaplı olmasını, sera gazı emisyonları yoluyla temelden değiştirdiğimizi gösterecek’’ dedi.
Yaz aylarında Kuzey Kutbu’nda güneş hiç batmaz, dolayısıyla güneş ışığını uzaya yansıtan buz olmadan okyanusun önemli miktarda ısıyı emeceği ve Dünya’ya dağıtacağı öngörülüyor.
Isınma aynı zamanda değişen rüzgar ve okyanus akıntısı modelleri yoluyla daha düzensiz ve aşırı hava olaylarına da yol açabilir.
Daha sıcak günler ve aylar geçtiğimiz yıllarda yaşandı. Mart 2022’de Kuzey Kutbu’nun bir kısmı ortalamadan 50F/10C daha sıcaktı ve bu da Kuzey Kutbu çevresindeki alanların neredeyse erimesine neden oldu.
Çalışmanın yazarları, yakın gelecekte deniz buzunun erimesine ilişkin zaman çizelgesini geciktirme yolunda hala bir şans olduğunu söylüyor.
Jahn, “Emisyonlardaki herhangi bir azalma deniz buzunun korunmasına yardımcı olacaktır” diye ekliyor.
Kaynak:
