Genel Yayın Yönetmeni

Selin Babacan

Editörler

Beyza Nur Seyhan
Dilek Koyuncu
Sıla Kararoğlu

Adres

Cumhuriyet Caddesi, El Irak Apt. 165/5 Harbiye 34373 İstanbul
T: +90 212 219 29 71
Köpekler, keçiler, kuşlar depremleri ve volkanları tahmin etmek için uzay tabanlı sisteme katılıyor

Uluslararası bilim insanları ekibi, doğal afetleri, özellikle depremleri ve volkanik patlamaları önceden tahmin etmeye yardımcı olmak için hayvanları uzaydan izlemeye yönelik ICARUS(International Cooperation for Animal Research Using Space) adlı bir sistem geliştirdi. Bu sistem, hayvanların davranışlarındaki anormallikleri tespit ederek, yaklaşan doğal afetlerin tahmin edilmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Birkaç yıllık çalışmanın ürünü olarak geliştirilen ICARUS sistemi, modern etiketleme teknolojisinin en son yenilikliklerinden yararlanmayı hedefliyor. Bu teknoloji, daha küçük ve hafif cihazlarla hayvanlardan veri toplamak için tasarlandı. Sistem, hayvan davranışları ve hareketlerinden elde edilen verileri kullanarak gezegenin homeostazisini (denge durumunu) anlamaya ve doğal afetlerin tahmini gibi kritik çevresel konularda bilgi sağlamaya odaklanıyor.

Tarih boyuncu iyi belgelenmiş bir olgu olarak, doğal afetlerden önce hayvanların sıra dışı davranışlar sergiledikleri biliniyor. Örneğin, yılanların olay yerinden kaçması, Etna Dağı’ndaki keçilerin normalde kendilerine cazip gelen yüksekliklere tırmanmayı reddetmesi ve 2009’daki trajik L’Aquila depreminden önceki günlerde kurbağaların ortadan kaybolması gibi.

Max Planck Enstitüsü’nden Martin Wikelski liderliğindeki ekip, vahşi yaşam davranışlarından yararlanmanın, yaklaşan felaketleri hafifletmek ve iklim değişikliğini anlamak için oyunun kurallarını değiştirici bir adım olacağına inanıyor.

Hayvanları etiketleyerek hayat kurtarmak: ICARUS’un yolculuğu

2018 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’na taşınan ICARUS sistemi, büyük umutlarla uzay tabanlı hayvan izleme faaliyetlerine başladı. Ancak, teknik sorunlar ve Ukrayna savaşının yol açtığı jeopolitik gerilimler nedeniyle proje duraksadı.

Bu aksaklıklara rağmen, ICARUS ekibi, Alaska’dan Papua Yeni Gine’ye kadar geniş bir coğrafyada yarasalar, kuşlar ve antilopların hareketlerini kaydetmeyi başardı. Bu veriler, sistemin teknik ve jeopolitik zorluklara rağmen büyük bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor.

Planlarda ani bir değişiklik olduktan sonra, etiketleme teknolojilerindeki ilerlemeler, yapay zeka ve uydu sistemleri, ICARUS ekibinin ICARUS CubeSats adlı küçük deneysel mikro-uyduları geliştirmesini sağladı. 

CubeSats mikro-uyduları, sadece hayvan hareketlerini izlemek için değil, aynı zamanda Hayvanlar İnterneti (Internet of Animals) adı verilen bir sistem yaratmak için de kullanılacak.MIT’nin tanımlamasına göre, bu sistem, “hayvan davranışlarını izleyen ve analiz eden büyük veri sistemi” olarak gezegenin sağlık durumunu anlamamıza ve çevresel geleceği tahmin etmemize yardımcı olmayı hedefliyor.

Bilim insanları tarafından yapılan açıklamaya göre, mevcut sistemlerin, örneğin, tsunamileri önceden tespit etmek Hint Okyanusu kıyısındaki ülkelere yılda yaklaşık 50-100 milyon dolara mal oluyor. Bu durum, ICARUS ekibinin uzaydan yaban hayatını izleme sistemini daha etkili ve verimli bir çözüm olarak görmesine yol açıyor.

Hayvan izleme uyduları uzayda

Wielski basın açıklamasında, gelecek yıl fırlatılması planlanan ICARUS CubeSats’ın, operasyonlarını ölçeklendireceğini ve hayvanları izlemek için kalıcı bir sistem kurmayı hedefleyeceğini söyledi. Sistem, yaklaşık altı CubeSat’a kadar ulaşacak ve hayvanların doğal afetlerden önce nasıl tepki verdiğine dair yeterli veri sağlayarak, bu yöntemin geleneksel bilim tarafından kabul edilmesine imkan tanıyacak.

Küçük mikro-uyduların sayısının artırılması, daha fazla hayvan türünü izleme kapasitesi sağlayacak ve küresel ölçekte daha fazla veri toplanmasını mümkün kılacak.

ICARUS, tüm dünyayı kapsayan bir hayvan izleme ağı oluşturmayı hedefliyor

Bu, hayvanların davranışlarını daha geniş bir coğrafi alanda takip ederek, çevresel değişiklikler hakkında daha kapsamlı bir anlayışa sahip olmayı amaçlıyor.

Depremlerin, volkanik patlamaların veya kasırgaların daha güvenilir bir şekilde tahmin edilmesini sağlayacak olan ICARUS’un bu vizyonu, hayvanların doğrudan gözlemleri ile insanların karşılaştığı büyük çevresel zorluklara karşı daha hazırlıklı olmalarına yardımcı olabilir.

Kaynak: https://interestingengineering.com/innovation/animals-predict-natural-disasters-from-space?utm_source=theblueprintbyie.beehiiv.com&utm_medium=newsletter&utm_campaign=us-navy-s-first-hypersonic-missile-animals-predict-earthquakes-how-dinosaurs-became-stupider-over-time&_bhlid=2066f562eb98ade2f82a9086fe77d0f3286db1ab