Ormansızlaşma, aşırı avlanma, istilacı türler, iklim krizi, yoğun tarım ve kirlilik 1.400’den fazla kuş türünün yok olmasına yol açtı.
Yakın zaman önce yapılan bir araştırma, insan faaliyetlerinden kaynaklanan nedenlerle yaklaşık bin 400 kuş türünün yol edildiğini ve halen dünyada var olan 11 bin kuş türünün 700’ünün risk altında olduğunu ortaya çıkardı.
Birleşik Krallık Ekoloji ve Hidroloji Merkezi’ne (UKCEH) göre bu, modern insanlık tarihi boyunca türlerin dokuzda birinin veya yüzde 12’sinin yol olmasına denk geliyor. Ormansızlaşma, aşırı avlanma ve istilacı türlerin ortaya çıkışı, yaklaşık 130 bin yıl önceki Geç Pleistosen döneminden bu yana insanlar tarafından ortaya çıkan başlıca tehditlerden bazıları.
Çalışmanın baş yazarı, UKCEH’de ekolojik modelci olan Dr. Rob Cooke, ‘’İnsanlar, habitat kaybı, aşırı tüketim ve kuş yuvalarına saldıran ve yiyecek için onlarla rekabet eden fareler, domuzlar ve köpeklerin ortaya çıkması yoluyla kuş popülasyonlarını hızla yok etti’’ diyor.
Geçtiğimiz yüzyılda iklim değişikliği, yoğun tarım ve kirlilik bu tehdidi daha da artırdı.
Kuşların neslinin tükenmesi biyolojik çeşitlilik krizini tetikliyor
Araştırmacılar, vaka çalışma bölgesi olarak Yeni Zelanda’yı seçti. Keşfedilmemiş yok oluşları tahmin etmek için bilinen kuş yok oluşlarına dayanan istatistiksel modelleme kullanıldı. Bu ülke, kuşların iyi korunmuş kalıntıları sayesinde, dünyada insan öncesi kuş faunasının tamamen bilindiği düşünülen tek yer.
Cooke, ‘’Birçok türün yazılı kayıtlardan önce neslinin tükendiğini ve tarihte hiçbir iz bırakmadığını’’ aktarıyor.
Göteborg Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarı Dr. Soren Faurby, bunun ‘’mevcut biyolojik çeşitlilik krizi için önemli sonuçları olduğuna’’ dikkat çekti. ‘’Dünya sadece çok sayıda büyüleyici kuşu değil, aynı zamanda tohum dağıtma ve tozlaşma gibi temel işlevleri de içeren çeşitli ekolojik rollerini de kaybetmiş olabilir. Bunun ekosistemler üzerinde art arda zararlı etkileri olacak, dolayısıyla kuşların yok olmasına ek olarak, hayatta kalmak için bu türlere bağımlı olan birçok bitki ve hayvanı da kaybetmiş olacağız’’ dedi.
Hangi kuşların nesli tükendi?
Nesli tükenen kuş türleri arasında Mauritius’un ikonik Dodo’su, Kuzey Atlantik’in Büyük Auk’u vve daha az bilinen Saint Helena Dev İbibik kuşu da bulunuyor.
Nature Communications bilim dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Geç Pleistosen çağından bu yana nesli tükenmeye yüz tutmuş bilinen 640 kuş türü var ve bunların yüzde 90’ı insanların bulunduğu adalarda yaşıyor. Ayrıca 790 bilinmeyen türün daha onlara katıldığı tahmin ediliyor. Cooke’a göre bunlardan yalnızca 50 kadarı doğal yollarla yok olmuş olabilir.
Araştırma, 14. yüzyılda insanların Hawaii ve Cook Adaları gibi Doğu Pasifik adalarına ulaşmasından sonra 570 kuş türünün neslinin tükendiğini tahmin ediyor. Bu doğal yok oluş oranının nerdeyse 100 katı ve potansiyel olarak tarihteki insan kaynaklı en büyük omurgalı yok oluş olayı.
Günümüzde dünyada yalnızca 11 bin kuş türü yaşıyor. Bunların en az 700’ünün önümüzdeki birkaç yüz yıl içinde neslinin tükenme riski bulunuyor.
‘’Başka kuş türlerinin neslinin tükenip tükenmemesi bize bağlı’’ diyen Cooke, ‘’Son zamanlarda yapılan koruma çalışmaları bazı türleri kurtardı ve artık yerel toplulukların öncülük ettiği habitat restorasyonuyla kuşları koruma çabalarını artırmalıyız’’ diyerek düşüncelerini aktarıyor.
Kaynak:
