Yeni yayımlanan bir rapora göre çocukluk çağı obezitesi dünya genelinde hızla artıyor. Eğilimlerin devam etmesi halinde 2040 yılına kadar obez çocuk sayısının 228 milyona ulaşması bekleniyor.
2026 Dünya Obezite Atlası’na göre çocuklarda aşırı kilo ve obezite oranları dünya genelinde hızla yükseliyor. Raporu yayımlayan World Obesity Federation, 180’den fazla ülkede çocukluk çağı obezitesinin arttığını ve en hızlı yükselişin düşük ve orta gelirli ülkelerde görüldüğünü belirtiyor. Bu ülkeler aynı zamanda dünya çocuk nüfusunun büyük bölümüne ev sahipliği yapıyor.
Küresel tablo hızla kötüleşiyor
Rapora göre 2025 yılında dünya genelinde 5–19 yaş arası yaklaşık 177 milyon çocuk obeziteyle yaşıyor. Bu sayının 2040’ta 228 milyona çıkacağı tahmin ediliyor. Bu da çocuk ve ergen nüfusunda obezite oranının yüzde 8,7’den yüzde 11,9’a yükselmesi anlamına geliyor.
Dünya Obezite Federasyonu’ndan araştırmacılar Simón Barquera ve Johanna Ralston, acil önlem alınmaması halinde artan obezite oranlarının sağlık sistemleri, toplumlar ve gelecek nesiller üzerinde giderek daha büyük bir yük oluşturacağını vurguladı.
Rapora göre obezite oranları ilk kez zayıf çocukların sayısını geçecek seviyeye ulaşıyor. Bu eşik noktasının 2027’den önce gerçekleşmesi bekleniyor.
Uzmanlar bunun küresel beslenme eğilimlerinde önemli bir dönüşüme işaret ettiğini belirterek, uluslararasıpolitikaların da bu değişime göre yeniden şekillendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Obezitenin coğrafyası değişiyor
Obezite artık yalnızca yüksek gelirli ülkelerin sorunu olarak görülmüyor. Yeni verilere göre özellikle üst orta gelirli ülkelerde de oranlar hızla yükseliyor.
En yüksek obezite oranlarının önümüzdeki yıllarda da Amerika kıtası, Doğu Akdeniz bölgesi ve Batı Pasifik’te görülmeye devam edeceği öngörülüyor.
Avrupa’da ise 2025 yılında 14 milyon çocuğun obeziteyle yaşadığı, bu sayının 2040 yılında 13 milyona gerilemesinin beklendiği ifade ediliyor.
Rapora göre çocukluk çağında aşırı kilo riskini artıran birçok faktör bulunuyor. Bunlar arasında:
- Anne sağlığı ve yaşam alışkanlıkları
- Hamilelikte obezite ve diyabet
- Sigara kullanımı
- Yaşamın ilk aylarında yetersiz emzirme
- Okul yemeklerinin kalitesi
- Yetersiz fiziksel aktivite
Araştırmacılar ayrıca çocukluk çağı obezitesine katkı sağlayan birçok faktörün dünya genelinde düzenli ve sistemli bir biçimde ölçülmediğini, bu nedenle küresel ilerlemenin izlenmesinin zorlaştığını belirtiyor.
Sağlık riskleri erken yaşta başlıyor
Çocukluk çağında fazla kilo yalnızca ilerleyen yıllarda değil, erken yaşlarda da sağlık riskleri yaratabiliyor. Rapora göre 2040 yılına kadar en az 120 milyon okul çağındaki çocukta, yüksek vücut kitle indeksine bağlı kronik hastalıkların erken belirtilerinin görülmesi bekleniyor.
Bu sağlık sorunları arasında:
- Karaciğer hastalıkları
- Yüksek trigliserid seviyeleri (kalp-damar hastalığı riski)
- Hiperglisemi (diyabet riski)
- Hipertansiyon (inme riski)
Ayrıca çocukluk ve ergenlik dönemindeki obezitenin okul başarısını ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebildiği, damgalama, ayrımcılık ve zorbalık gibi psikososyal sorunlara da yol açabildiği belirtiliyor.
Rapora göre yalnızca önleyici stratejiler yeterli olmayacak. Uzmanlar daha güçlü sağlık politikaları, gıda politikaları, okul beslenme programları, fiziksel aktiviteyi destekleyen şehir planlaması gibi adımların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Dünya Sağlık Örgütü üyesi ülkeler, 2025–2030 Küresel Beslenme Hedefleri kapsamında çocuklarda aşırı kiloyu azaltmayı ve anne-bebek beslenmesini iyileştirmeyi amaçlıyor.
Kaynak:
