Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından UNESCO genel merkezinde düzenlenen ‘Afrika’da Temiz Pişerme Zirvesi’, mutfakta hijyen imkanlarına ulaşamayan insanlar için fon ve stratejiler sunuyor.
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, ‘’Komşunuzun evi yanıyorsa, ona yardım edersiniz. Afrika bizim komşumuz’’ diyerek bu sorunun öneminde dikkat çekti.
Afrika’da halihazırda temiz pişirme imkanından yoksun olan 1 milyardan fazla insana bu imkanı sağlamaya odaklanan ilk üst düzey toplantı özelliğine sahip olan Temiz Pişirme Zirvesi, dünyanın en kalıcı ve köklü eşitsizliklerinden birinin ele alınmasına yönelik önemli bir adımı temsil ediyor.
Temiz pişirmeye erişim eksikliği dünya genelinde 2 milyardan fazla insanı etkiliyor. Bu insanların yarısından fazlası Afrika’da yaşıyor ve genellikle açık ateş ve basit ocaklarda yemek pişiriliyor. Yakıt olarak odun kömürü, odun, tarımsal atık ve hayvan dışkısı kullanılan bu pişirme yöntemleri, insan sağlığına zararlı olan zehirli dumanların solunmasına neden oluyor.
Bu durum, Afrika’daki kadınlar ve çocuklar arasında erken ölümlerin ikinci önde gelen nedeni olarak öne çıkıyor.
IEA verilerine göre, Afrika’da temiz pişirme yakıtlarına erişim sağlamak için yıllık 4 milyar dolarlık bir yatırım gerekiyor. Bu yatırım, Afrika’da yaklaşık yarım milyon kadının ve çocuğun erken ölümünü önleyebilir.
Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, IEA İcra Direktörü Fatih Birol ve Afrika Kalkınma Bankası Başkanı Dr. Akinwumi A. Adesina’nın eş başkanlığında düzenlenen zirvenin amaçları arasında;
· Temiz pişirmeyi küresel gündeme taşımak ve bu kritik sorun için daha geniş bir destek koalisyonu oluşturmak
· Hükümetlerden, kalkınma ajanlarından, iklim fonlarından, özel sektörden, hayırseverlerden ve sivil toplum kuruluşlarından finansal taahhütler sağlamak
· Temiz pişirme çabalarını ölçeklendirmek için finansman, karbon piyasaları, politikalar ve ortaklıklar etrafında somut, eyleme yönelik stratejiler geliştirmek yer alıyor.
Zirvede 100’den fazla ülke, uluslararası kuruluş, şirket ve sivil toplum örgütü de Temiz Pişirme Deklarasyonu’nu onaylayarak konuyu bir öncelik haline getirme ve herkes için evrensel erişimin sağlanmasına yönelik çabaları artırma sözü verdi.
Bununla birlikte, hükümet ve özel sektör kaynaklarından 2,2 milyar ABD doları değerinde finansman ve yatırım harekete geçirildi ve temiz pişirmeye yönelik desteklerin genişletmesine yönelik niyetler açıklandı.
Kaynak:
https://www.iea.org/news/chairs-summary-for-the-summit-on-clean-cooking-in-africa
