COP31’in ev sahibi Türkiye ile Asya Altyapı ve Yatırım Bankası (AIIB) arasında 1,6 milyar dolarlık finansman anlaşması imzalandı.
Antalya’da düzenlenen COP31’in dördüncü gününde duyurulan Türkiye’nin iklim dönüşümüne yönelik anlaşma, sanayide karbon raporlaması, 1.800 megavatlık yenilenebilir enerji kapasitesi ve 225 bin çiftçinin su tasarrufuna geçişini hedefliyor.
Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) tarafından 22 Ekim’de onaylanan finansman paketi,Türkiye’nin karbon piyasasını geliştirmesini, yenilenebilir enerji kapasitesini artırmasını ve iklim değişikliğine karşı ekonomik dayanıklılığın güçlendirmesini destekleyecek.
AIIB’nin Türkiye İklim Eylemini Hızlandırma Programı kapsamında onayladığı finansman paketi, bankanın sağladığı 800 milyon dolarlık ana finansman ve Enerji, Gıda Güvenliği ve Ekonomik Dayanıklılık Fonu üzerinden sağlanan 800 milyon dolarlık ek kaynakla birlikte toplamda 1,6 milyar dolara ulaşıyor.
Kamu finansmanı niteliğindeki kredi, tek tek şirketlere dağıtılacak doğrudan yatırım desteğinden farklı bir yapıya sahip. Program, Türkiye’nin iklim politikalarının uygulanmasına yönelik 12 düzenleyici ve kurumsal reform adımını desteklemeyi amaçlıyor.
Finansmanın üç temel alanı karbon piyasasının geliştirilmesi, enerji ve sanayi sektörlerinde emisyonların azaltılması ve iklim değişikliğinin su kaynakları, tarım ve doğal ekosistemler üzerindeki etkilerine karşı dayanıklılığın artırılması olarak belirlendi.
Programın öncelikli hedeflerinden biri sanayi tesislerinde karbon emisyonlarının ölçülmesi ve raporlanmasına yönelik altyapının güçlendirilmesi oldu. Bu kapsamda, Nisan 2027’ye kadar en az 180 sanayi tesisinin sera gazı emisyonlarını raporlaması öngörülüyor. Söz konusu adımın, Türkiye’de kurulma aşamasındaki Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) uygulamaya geçirilmesi ve etkin biçimde işlemesi için gerekli altyapıya katkı sağlaması bekleniyor.
Düzenlemeler, özellikle Avrupa Birliği’ne ihracat yapan karbon yoğun sektörler açısından önem taşıyor.
Finansman programı kapsamında yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin izin ve lisanslama süreçlerinin de hızlandırılması hedefleniyor. Belirlenen sonuç göstergeleri arasında 1.800 megavatlık yeni yenilenebilir enerji kapasitesinin lisanslanması bulunuyor.
Program, enerji ve sanayi sektörlerinin yanı sıra tarımda iklim değişikliğine uyum çalışmalarını da kapsıyor. Türkiye’de giderek artan kuraklık ve su kıtlığı risklerine karşı tarımsal üretimin dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.
Programın doğal ekosistemlere yönelik hedefleri de var. 2028 yılına kadar 50 bin hektarlık alanın karbon yutağı olarak belirlenmesi öngörülüyor.
Türkiye’nin 2030’a kadar 68 milyar dolara ihtiyacı var
Türkiye’nin iklim hedeflerini gerçekleştirebilmesi için ihtiyaç duyduğu finansman, açıklanan kredi paketinin oldukça üzerinde.
Yapılan değerlendirmelere göre ülkenin 2030 yılına kadar yaklaşık 68 milyar dolarlık ilave iklim yatırımına ihtiyacı var. Bu tutarın yaklaşık yarısının özel sektör kaynaklarından karşılanması gerekiyor.
AIIB’nin 1,6 milyar dolarlık programı, söz konusu yatırım ihtiyacının tamamını karşılamaktan ziyade özel sektör yatırımlarının önünü açacak düzenleyici ve kurumsal altyapıyı güçlendirmeyi hedefliyor.
