COP31 Dönem Başkanlığı, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 23’ten yüzde 35’e çıkarmayı hedefleyen Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nü Antalya’da açıkladı. Ulaşım, binalar ve sanayide elektrik kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlayan girişim; enerji güvenliğini güçlendirmeyi, sera gazı emisyonlarını azaltmayı ve enerjiye erişimi artırmayı hedefliyor. Taahhüt kapsamında elektrik şebekelerinin geliştirilmesi, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması ve gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması için yeni mekanizmalar da devreye alınıyor.
10 Kasım’da Antalya’da duyurulan Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü, küresel enerji sisteminde elektriğin rolünü artırarak yeni bir elektrik çağının başlamasını amaçlıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) analizleri temel alınarak hazırlanan taahhüt, küresel ısınmayı sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefiyle uyumlu bir enerji dönüşümünü destekliyor.
COP31 Başkanı Murat Kurum, enerji krizinin fosil yakıt ithalatına bağımlılığın yarattığı riskleri ortaya koyduğunu belirterek elektrifikasyonun enerji güvenliğini güçlendireceğini, emisyonları azaltacağını ve ekonomik büyümeyi destekleyeceğini ifade etti. COP31 Müzakere Başkanı Chris Bowen ise elektrifikasyonun beklenen sonuçları vermesi için temiz enerji üretiminin yanı sıra şebekelerin güçlendirilmesi ve enerji depolama yatırımlarının artırılması gerektiğini vurguladı.
Elektrifikasyon için uluslararası işbirliği ve takip mekanizması
COP31 Dönem Başkanlığı ve Avrupa Birliği’nin ev sahipliğinde ilk kez düzenlenen Elektrifikasyon Forumu, konferansın ardından da hükümetleri, kurumları, şirketleri ve finans kuruluşlarını bir araya getiren düzenli bir platform olarak faaliyet gösterecek. Forum, COP31 Dönem Başkanlığı’nın başkanlığını üstleneceği Elektrifikasyon Kurulu tarafından yürütülecek; IEA ise kurulun sekretarya görevini yerine getirecek.
IEA, küresel ve bölgesel elektrifikasyon eğilimlerini izlemek üzere Küresel Elektrifikasyon Takip Mekanizması’nı da yönetecek. IRENA ise gelişmekte olan ülkelerin elektrik dağıtım şebekelerine yönelik yatırım ihtiyaçlarını belirlemelerine, proje hazırlamalarına ve finansmana erişmelerine yardımcı olacak D-GRIDS programını hayata geçirecek.
Gelişmekte olan ülkelere finansman desteği
Enerji dönüşümünü finanse etmek amacıyla hükümetleri, kalkınma bankalarını ve özel finans kuruluşlarını bir araya getirecek Electrify Now Finans Koalisyonu da kuruluyor. Gelişmekte olan ve yükselen ekonomileri desteklemeyi amaçlayan koalisyonun eş başkanlığını 2027’de Dünya Bankası ve Afrika Kalkınma Bankası üstlenecek.
Net Sıfır için Kamu Hizmetleri İttifakı (UNEZA) ise şebeke, yenilenebilir enerji ve enerji depolama alanlarındaki yıllık yatırım taahhüdünü 148 milyar dolardan 156 milyar dolara yükseltti.
OECD, elektrifikasyonun finansmanı ve hızlandırılmış enerji dönüşümünün ekonomik fırsatlarına ilişkin iki değerlendirme notu hazırladı. SEforALL kuruluşu da gelişmekte olan ekonomilerde elektrifikasyonun fırsatlarını ve önündeki engelleri inceleyen The Electrification Opportunity başlıklı raporunu yayımladı.
180’den fazla şirketten elektrifikasyona destek
Özel sektörün desteği de girişimin önemli ayaklarından birini oluşturuyor. We Mean Business Coalition, yıllık toplam gelirleri 1,69 trilyon doları aşan 180’den fazla şirketin elektrifikasyon hedefini desteklediğini açıkladı. Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı da (Global Renewables Alliance) ülkelerin ulusal elektrifikasyon planlarını paylaştığı bir toplantıya ev sahipliği yaptı.
COP31 Dönem Başkanlığı ve Uluslararası Ulaştırma Forumu’nun iş birliğinde Küresel Yeşil Yük Koridorları Girişimi de başlatıldı. Konferans kapsamında 12 Kasım’da düzenlenecek Dayanıklı Şehirler, 13 Kasım’daki Finans ve 16 Kasım’daki Sanayi tematik günlerinde yeni girişimlerin ve iş birliklerinin açıklanması bekleniyor.
