UN Global Compact (Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi) 160’ın üzerinde ülkede faaliyet gösteren 23 bini aşkın şirketi sorumlu iş yapma anlayışı etrafında buluşturan dünyanın en büyük kurumsal sürdürülebilirlik girişimi. Şirketlerin çevresel ve toplumsal sorumluluklarını iş süreçlerine entegre etmelerini hedefliyor ve destekliyor.
UN Global Compact, 2000 yılında dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından, iş dünyasını evrensel sorumluluk ilkeleri doğrultusunda harekete geçirmek amacıyla kuruldu. Şirketlerin gönüllü katılımına dayanan girişim, bugün 160’tan fazla ülkede 23 bini aşkın şirketi bir araya getiriyor.
Kuruluşundan bu yana geçen 25 yılı aşkın sürede önemli bir dönüşüm geçiren UN Global Compact, artık şirketleri yalnızca sürdürülebilirlik taahhütlerinde bulunmaya değil, bu taahhütleri somut ve ölçülebilir sonuçlarla desteklemeye yönlendiriyor.
Girişimin temeli insan hakları, çalışma standartları, çevre ve yolsuzlukla mücadele olmak üzere dört başlık altında toplanan 10 ilkeden oluşuyor. Uluslararası bildirgelere dayanan bu ilkeleri benimseyen şirketler, faaliyetlerinin ve değer zincirlerinin tamamında sorumlu iş yapma anlayışını hayata geçirmeyi taahhüt ediyor.
UN Global Compact, farklı ülkelerdeki yerel ağları ve bölgesel merkezleri aracılığıyla şirketlere; sektörlerine, ölçeklerine ve sürdürülebilirlik alanındaki gelişmişlik düzeylerine uygun destek sunuyor. Böylece evrensel ilkelerin şirketlerin günlük faaliyetlerine ve iş süreçlerine entegre edilmesine katkı sağlıyor.
BM Genel Sekreteri António Guterres’in yönetim kurulu başkanlığını yürüttüğü girişimin CEO’su ve İcra Direktörü Sanda Ojiambo, iş dünyasının bugün olağanüstü baskılarla karşı karşıya olduğunu dikkat çekiyor. Ojiambo, kısa vadeli çözümlere yönelmek yerine güçlü bir amaç anlayışının strateji ve karar alma süreçlerine yerleştirilmesinin, şirketlerin uzun vadeli dayanıklılığı açısından belirleyici olduğunu savunuyor.
2026–2030 döneminde dört temel etki alanı
UN Global Compact’ın 2026–2030 stratejisi, şirketlerin sürdürülebilirlik hedeflerini küresel ölçekte somut eylemlere dönüştürmesini amaçlıyor. Üç temel yaklaşım üzerine kurulan stratejinin ilk ayağını, şirketlere taaahütlerini hayata geçirebilmeleri için ihtiyaçlarına uygun araç ve kaynaklar sunmak oluşturuyor. İkinci öncelik olan Catalyse, farklı sektörlerden ve pazarlardan şirketleri ortak çözümler geliştirmek üzere bir araya getirmeyi hedefliyor. Advance başlıklı üçüncü yaklaşım ise akademik iş birlikleri ve kanıta dayalı çalışmalar aracılığıyla sorumlu iş modellerinin ekonomik ve ticari değerini ortaya koymayı amaçlıyor.
Strateji kapsamında özel sektörün öncülüğüne ihtiyaç duyulan dört temel etki alanı öne çıkıyor: iklim ve doğa, insana yakışır iş ve yaşam ücretleri, toplumsal cinsiyet eşitliği ve sürdürülebilir finansman.
Bu alanlarda şirketlerden bilim temelli iklim hedefleri belirlemeleri, doğa dostu uygulamaları yaygınlaştırmaları, eşit ücret politikalarını geliştirmeleri ve sürdürülebilirlik kriterlerini yatırım ve finansman kararlarına dahil etmeleri bekleniyor.
Şirketlerin taahhütlerini eyleme dönüştürmesini destekleyen önemli girişimlerden biri de Forward Faster. Şirketleri toplumsal cinsiyet eşitliği, iklim eylemi, yaşam ücretleri, su kaynaklarına dayanıklılık ile finansman ve yatırımlar olmak üzere beş alanda kamuoyuna açık, belirli bir takvime bağlı taahhütler vermeye çağıran program, kaydedilen ilerlemenin şeffaf biçimde izlenmesini amaçlıyor.
UN Global Compact’ın bir diğer önemli aracı, şirketlerin yıllık sürdürülebilirlik raporlamasını esas alan Communication on Progress (CoP) sistemi. Yeni veri görselleştirme aracıyla geliştirilen sistem, şirketlerin hedeflerini ve bu hedefler doğrultusunda kaydettikleri ilerlemeyi daha açık, güvenilir ve ölçülebilir biçimde paylaşmalarına olanak sağlıyor.
Girişim, toplumsal cinsiyet eşitliği ve sürdürülebilir finansman alanlarında da iş birliklerini güçlendiriyor. Borsalar ve BM kuruluşlarıyla yürütülen Ring the Bell for Gender Equality kampanyası, kadınların ekonomik hayata eşit katılımının iş dünyası açısından önemine dikkat çekiyor. CFO Coalition for the SDGs ise finans yöneticilerini şirketlerin sermaye ve yatırım kararlarını sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu hale getirmeye teşvik ediyor.
UN Global Compact, 25 yılı aşan çalışmalarının ardından iş dünyasında verilen taahütlerle elde edilen sonuçlar arasındaki farkı kapatmayı hedefliyor. Hesap verebilirlik, kamuya açık taahhütler ve kanıta dayalı kolektif eylem üzerine kurulu yaklaşım, sürdürülebilirlik liderliğinin açıklamalarla değil, ortaya konan sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor:
‘’Sürdürülebilirlikte başarı, açıklanan hedeflerin sayısıyla değil, bu hedeflerin ne ölçüde somut sonuçlara ve gerçek bir etkiye dönüştüğüyle ölçülüyor.’’
Kaynak:
https://email.sustainabilitymag.com/c/11cvFTrfAh1ywMoLgg2KjiSmiVs