Genel Yayın Yönetmeni

Selin Babacan

Editörler

Beyza Nur Seyhan
Dilek Koyuncu
Sıla Kararoğlu

Adres

Cumhuriyet Caddesi, El Irak Apt. 165/5 Harbiye 34373 İstanbul
T: +90 212 219 29 71
Deri sırtlı kaplumbağalar hızla yok oluyor

Uzmanlar, mevcut ilerleme hızında okyanusların yüzde 30’unu koruma hedefine ulaşmanın 265 yıl sürebileceği uyarısında bulunuyor.

Endüstriyel balıkçılık, dünya genelinde sayıları hızla azalan deri sırtlı deniz kaplumbağalarının yaşamını tehdit eden tehlikeli bölgeler oluşturuyor. Gezegen genelinde nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olan deniz omurgalıları arasında yer alan tür, 2013’ten bu yana Iuluslararası Doğa Koruma Birliği’nin (IUCN) Kırmızı Listesi’nde hassas kategorisinde sınıflandırılıyor.

Deri sırtlı deniz kaplumbağalarının göç yolları üzerinde kritik öneme sahip Atlantik açık denizlerinde, hâlihazırda tam veya yüksek düzeyde koruma altına alınmış hiçbir bölge bulunmuyor. Bu durum, kaplumbağaların ticari balıkçılıkta kullanılan av araçlarının yarattığı tehditlerden uzak kalabilecekleri güvenli alanların eksikliğini ortaya koyuyor.

Ancak yeni bir rapor, Atlantik’in açık denizlerinde birbirine bağlı bir “okyanus sığınakları” ağı oluşturulmasının, deri sırtlı kaplumbağalar üzerindeki baskıyı azaltarak deniz ekosistemlerinin korunmasına katkı sağlayabileceğini ortaya koyuyor.

Greenpeace International’ın yayımladığı Well Connected başlıklı rapora göre, “okyanus sığınakları” olarak adlandırılan koruma alanları, deri sırtlı deniz kaplumbağalarının endüstriyel balıkçılık nedeniyle tehdit altında olduğu bölgelerin yüzde 35’inden fazlasını kapsayabilir. Rapora göre, bu alanların birbirine bağlı bir koruma ağı oluşturması, türün balıkçılık faaliyetleri nedeniyle yaşamını yitirme riskini azaltabilir.

Rapor, 19 Ekim’de Ermenistan’da başlayan Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin 17. Taraflar Konferansı (CBD COP17) ile aynı dönemde yayımlandı. Konferansta, 2022’de kabul edilen ve küresel ölçekte uzlaşılan biyolojik çeşitlilik hedeflerine yönelik ilerleme ilk kez resmî olarak değerlendirilecek.

Greenpeace ise kaydedilen ilerlemeyi “salyangoz hızı” olarak nitelendirerek hükümetlere, verilen taahhütlerle sahada atılan adımlar arasındaki açığı acilen kapatma çağrısı yapıyor. 

Greenpeace, Küresel Okyanus Antlaşması kapsamında tamamen koruma altına alınması gereken 17 okyanus bölgesi belirledi. Önerilen adımın, hem korunan okyanus alanlarının toplamını önemli ölçüde artırması hem de göçmen türlerin en büyük tehditlerle karşılaştığı bölgeleri kapsaması hedefleniyor.

Greenpeace International okyanus kampanyacısı Lukas Meus, birbirine bağlı ve tamamen korunan okyanus sığınaklarının balinalar ve deniz kaplumbağaları gibi uzun mesafeler kat eden türleri göç yolculukları boyunca koruyabileceğini belirtiyor. Meus, bu ağın hayvanları endüstriyel balıkçılık nedeniyle yaşamını yitirme ve yük gemileriyle çarpışma riskinden uzak tutabileceğini vurguluyor.

Kaynak:

https://www.euronews.com/2026/10/19/leatherback-turtles-are-declining-rapidly-could-a-network-of-ocean-sanctuaries-save-them