Barselona’da çocukların güvenli biçimde bisikletle okula ulaşabilmesi için başlatılan “bicibús”, onlarca çocuğu bisiklet üzerinde bir araya getiriyor. Ebeveynlerin organize ettiği konvoy, yoğun kent trafiğinin ortasında güvenli bir koridor oluştururken çocukların kenti daha özgür biçimde deneyimlemesine olanak sağlıyor.
İspanya’nın Barselona kentinde hafta içi belirli günlerde Sant Antoni Pazarı önünden alışılmadık bir “otobüs” hareket ediyor. Ancak bu otobüsün ne motoru, ne koltukları ne de yolcuları var. Yüzlerce tekerlek ve onlarca bisikletliden oluşan bicibús, çocukları güvenli şekilde okula ulaştıran hareketli bir bisiklet konvoyu.
Yaklaşık 60 ebeveyn ve 3-11 yaş arasındaki çocuk, belirlenen günlerde Sant Antoni Pazarı yakınında buluşarak müzik eşliğinde okullarına doğru yola çıkıyor. Özellikle cuma günleri konvoyda adeta bir şenlik havası yaşanıyor. Çocuklar için okul yolu, sıradan bir sabah yolculuğundan çok arkadaşlarıyla çıktıkları kısa bir şehir gezisine dönüşüyor.
Ancak bicibús’un temel amacı eğlenceden çok daha önemli: Çocukların motorlu araç trafiğinin yoğun olduğu kent yollarında bisikletle güvenli biçimde hareket edebilmesini sağlamak.
Barselona’nın Eixample bölgesinin geniş caddeleri bugün yoğun ve hızlı akan araç trafiğine sahne oluyor. Bu nedenle çocukların tek başlarına bisiklet kullanması oldukça riskli.
Bicibús organizatörleri ise bu soruna alışılmışın dışında bir çözüm getiriyor. Çocukları bisiklet yolunun dar bir bölümüne sıkıştırmak yerine, konvoyun güvenli ilerleyebilmesi için gerektiğinde yolun tamamını tek bir araç gibi kullanıyor.
Bir veya iki yetişkin bisikletçi grubun önünde, iki veya üç bisikletli ise yanlarında ilerliyor. Arkadan bir polis aracı konvoyu takip ediyor. Kavşaklarda yetişkinler trafiği durdurarak çocukların güvenli biçimde karşıya geçmesini sağlıyor.
Organizasyonun geri kalanını ise ebeveynler yürütüyor. WhatsApp grupları üzerinden iletişim kuran aileler, güzergâhları ve güvenlik düzenlemelerini birlikte planlıyor.
Okula gitmek artık çocukların sevdiği bir yolculuk
Bicibús’un başarısının önemli nedenlerinden biri, çocukların uygulamayı yalnızca bir ulaşım yöntemi olarak görmemesi.
Bu deneyim öğretmenlerin de dikkatini çekmiş durumda. Öğretmenler, bisikletle okula gelen çocukların daha dinç ve dikkatli olduklarını belirtiyor.
Barselona’da bugün yaklaşık 15 bicibús güzergâhı bulunuyor. Rotalar haftada iki veya üç gün çalışıyor. Çocukların okul sonrası farklı etkinliklere katılması ve okulların aynı saatte sona ermemesi nedeniyle sistem daha çok sabah ulaşımında kullanılıyor.
Modelin etkisi kent sınırlarını da aşmış durumda. Fransa, İtalya, İngiltere ve Almanya’dan gruplar uygulamayı incelemek üzere kenti ziyaret ederken, farklı şehirlerde benzer güzergâhların oluşturulmasına yönelik çalışmalar da yaygınlaşıyor.
Barselona’daki bicibús deneyimi, kent ulaşımının yeniden düşünülmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Çocukların güvenle bisiklete binebildiği, özgürce hareket edebildiği ve sokakları kullanabildiği bir kent, yalnızca çocuklar için değil, toplumun tamamı için daha sağlıklı ve güvenli bir yaşam alanı sunuyor.
Kaynak: