Aydın’ın Söke ilçesindeki Beşparmak Dağları’nda yeni bir bitki keşfedildi. Sadece Latmos Dağları’nda yetiştiği belirlenen bitkiye ‘’Latmos Taşkıranı’’ adı verildi.
Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ile Herbaryum Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibi, Aydın’ın Söke ilçesi sınırlarındaki Beşparmak Dağları’nda yeni bir taşkıran (saxifraga) türü keşfetti.
İlk olarak 2023 yılında hekim ve amatör botanikçi Dr. Türker Şengül tarafından Latmos’un gölgeli granit kaya oyuklarında fark edilen bitkinin, bilinen taşkıran türlerinden farklı olabileceği değerlendirildi.
2025’te gerçekleştirilen arazi çalışmaları ve örneklerin yakın akraba türleriyle karşılaştırılması sonucunda bitkinin, bilim dünyası için yeni bir tür olduğu ortaya konuldu.
Nemli granit çatlakları, gölgeli kaya oyukları ve küçük mağara girişlerinde yetişen türün, çiçeklerinin beyazdan parlak altın sarısına, alt yüzlerinin ise pembe ve lila tonlarına değişebildiği belirtildi.
Yeni türün bilimsel makalesi Prof. Dr. Hasan Yıldırım ile doktora öğrencisi Aşkın Öykü Çimen tarafından hazırlandı. Bilimsel çizimler ise bitki ressamı Hazelnas Varol tarafından yapıldı.
Taşkıranlar cinsinin dünya genelinde yaklaşık 490 türle temsil edildiği, yeni keşifle Türkiye’de bilinen Saxifraga sayısının 25 taksona yükseldiği bildirildi. Bunlardan 5’inin Türkiye’ye endemik olduğu, Latmos taşkıranının ise yalnızca Latmos Dağları’nda bilinen dar yayılışlı bir endemik tür olduğu kaydedildi.
Beşparmak Dağları’nın doğal ve kültürel zenginliğine dikkat çeken Yıldırım, yeni türün keşfinin Latmos’un henüz ortaya çıkarılmamış biyolojik çeşitliliğini gösterdiğini ifade etti. Öte yandan, bölgede uzun yıllardır devam eden madencilik faaliyetleri nedeniyle doğa ve kültürel mirasın tehdit altında olduğunu da kaydetti.
