Araştırmaya göre, iklim kaynaklı sağlık risklerine karşı yapılan her 1 dolarlık yatırım, senaryoya bağlı olarak 4 ila 68 dolar arasında ekonomik getiri ve sağlık faydası sağlıyor.
İklim krizinin sağlık sistemleri üzerindeki etkisi giderek artarken, uzmanlar ülkeleri ‘’kriz olduktan sonra müdahale etmek’’ yerine önceden hazırlık yapmaya çağırıyor. Yeni yayımlanan bir araştırmaya göre, sağlık sistemlerini iklim felaketlerine karşı güçlendirmek yalnızca can kayıplarını azaltmıyor, aynı zamanda ekonomiye de büyük katkı sağlıyor.
Araştırma, düşük ve orta gelirli ülkelerde iklim kaynaklı afetler nedeniyle sağlık sistemlerinin aksaması halinde 2050’ye kadar yaklaşık 21 trilyon dolarlık ekonomik kayıp oluşabileceğini söylüyor. Aşırı sıcaklar, sel felaketleri, sıtma ve kolera gibi salgın hastalıkların yayılması ile hastanelerin hizmet dışı kalması, en büyük riskler arasında gösteriliyor.
Uzmanlar, çözümün “sağlık için iklim hizmetleri” olarak adlandırılan veri temelli erken hazırlık sistemlerinde olduğunu söylüyor. Bu sistemler; hava ve iklim verilerinin sağlık alanında kullanılması, erken uyarı mekanizmaları kurulması, hastalık izleme ağlarının güçlendirilmesi ve sağlık altyapısının afetlere dayanıklı hale getirilmesini kapsıyor.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise yatırımın geri dönüşü oldu. Verilere göre, sağlık sistemlerini iklim risklerine karşı hazırlamak için yapılan her 1 dolarlık yatırım, ülkelere senaryoya göre yaklaşık 4 ila 68 dolar arasında ekonomik getiri ve sağlık faydası sağlıyor.
Pakistan’ın Karaçi kentinde uygulanan Heat Emergency Awareness and Treatment (HEAT) programı, iklim hazırlıklarının sosyal ve ekonomik etkisini gösteren örneklerden biri oldu. Toplum sağlığı çalışanlarına verilen eğitimler kapsamında vatandaşlara sıcak çarpmasına karşı korunma yöntemleri, beslenme önerileri ve erken müdahale yöntemleri anlatıldı.
Yaklaşık üç ay süren ve 2 bin dolar maliyetle yürütülen programın, hastane başvurularını azaltarak 5 bin 800 doların üzerinde ekonomik tasarruf sağladığı belirtildi. Araştırmaya göre, programa yatırılan her 1 dolar yaklaşık 3 dolar geri döndü.
Karayipler’de afetlere dayanıklı hastaneler kuruldu
Karayipler’de yürütülen “SMART Hospitals” girişimi kapsamında sağlık tesisleri kasırga ve aşırı hava olaylarına karşı güçlendirildi. Güneş enerjisi sistemleri kurulan ve altyapıları yenilenen hastaneler, afet sırasında da hizmet vermeyi sürdürdü.
Jamaika ve Saint Lucia’da yapılan yatırımların her 1 dolarının 68 doların üzerinde ekonomik fayda sağladığı hesaplandı.
Londra, Madrid ve Hindistan’daki bazı kentlerde uygulanan sıcak hava erken uyarı sistemleri de dikkat çeken örnekler arasında yer aldı. Mobil uygulamalar, sosyal medya, yardım hatları ve medya aracılığıyla yapılan uyarılar sayesinde vatandaşlar aşırı sıcaklara karşı önceden bilgilendirildi.
Araştırmaya göre, bu sistemlere yapılan her 1 dolarlık yatırım Londra, Madrid ve Prag’da en az 11 dolarlık ekonomik fayta sağlarken, Hindistan şehirlerinde bu rakam ortalama 50 dolara kadar çıkıyor.
Araştırmayı hazırlayan uzmanlar, iklim krizine karşı sağlık sistemlerini güçlendirmenin sanıldığı kadar yüksek maliyetli olmadığını vurguluyor. Yaklaşık 25 milyon nüfusa sahip bir ülkenin bu alandaki yıllık yatırım ihtiyacının ortalama 18 milyon dolar seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre birçok ülke sağlık alanında iklim verilerini yeterince kullanmıyor. Özellikle sağlık bakanlıkları ile meteoroloji kurumları arasındaki koordinasyon eksikliği, hazırlık çalışmalarını yavaşlatan başlıca sorunlardan biri olarak görülüyor.
“Bu artık yalnızca çevre değil, sağlık meselesi”
Uzmanlara göre iklim krizinin sağlık üzerindeki etkileri artık geleceğin değil bugünün sorunu. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve yoksul bölgelerde yaşayan topluluklar en büyük riski üstleniyor.
Ülkelerin afet sonrası müdahaleye odaklanmak yerine erken hazırlık sistemlerine yatırım yapmasının, önümüzdeki yıllarda milyonlarca hayat kurtarabilecek en kritik adımlardan biri olduğu savunuluyor.
Kaynak:
