Dünya İnme Örgütü’nün değerlendirdiği yeni araştırmalar, iklim krizinin tetiklediği çevresel değişimlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin giderek ağırlaştığını ortaya koyuyor.
Dünya İnme Örgütü (WSO) ile birlikte çalışan araştırmacılar, iklim kaynaklı çevresel değişimlerle inme arasındaki ilişkiyi inceleyen yayımlanmış bilimsel çalışmaları değerlendirdi. Bulgular, giderek daha istikrarsız hale gelen iklim koşullarının hem inme geçirme hem de inme nedeniyle yaşamını yitirme riskini yükseltebileceğini gösterdi.
Araştırmacılar, mevcut verilerin doğrudan neden-sonuç ilişkisini kesin olarak kanıtlamadığını, ancak ortaya çıkan genel tablonun bilimsel açıdan tutarlı ve biyolojik olarak güçlü bir olasılığa işaret ettiğini belirtti.
Araştırmanın yazarları, aşırı sıcakların vücutta sıvı kaybına neden olarak kanın yoğunlaşmasına yol açabileceğini belirtti. Bu durumun damar tıkanıklığı riskini artırdığı ifade edildi. Nem ve hava basıncındaki değişimlerin ise tansiyonu yükselterek inmeyi tetikleyebileceği kaydedildi.
Çalışma, bazı grupların daha yüksek risk altında olduğunu ortaya koydu. Özellikle ileri yaştaki bireyler, metabolik hastalıkları olan kişiler ve düşük gelirli bölgelerde yaşayan insanların iklim kaynaklı inme riskinden daha fazla etkilendiği belirtildi. Uzmanlara göre, sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan eşitsizlikler iklim kaynaklı sağlık sorunlarını daha da ağırlaştırabiliyor.
Dünya İnme Örgütü, hava kirliliğinin de inme riskinde ana faktörlerden biri olduğuna dikkat çekti. Kuruluşun yayımladığı güncel verilere göre hava kirliliği ve kurşun maruziyeti gibi çevresel faktörler dünya genelindeki inme vakalarının yaklaşık yüzde 37’siyle bağlantılı.
Uzmanlara göre kirli havadaki ince partiküller akciğerlerden kana karışarak damar yapısına zarar veriyor ve beyindeki damarların tıkanmasına veya yırtılmasına neden olarak inmeyi tetikleyebiliyor. Dünya İnme Örgütü sera gazı emisyonlarının azaltılmasının iklimle bağlantılı inme risklerini düşürmeye ve beyin sağlığını korumaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre inme, dünya genelinde yaşanan ölümlerin ve kalıcı sakatlığın üçüncü en büyük nedeni. Sadece 2021 yılında 11,9 milyon yeni inme vakası görüldü ve her dört kişinden biri yaşamı boyunca inme riski taşıyor. Kaynak:
