Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), Orta Doğu’daki savaşın, COVID-19’dan bu yana insani yardım operasyonlarında görülen en ciddi aksamalara yol açabileceğini belirtti. BM Genel Sekreteri ise çatışmaların genişlemesine son verilmesi çağrısını yineledi.
BM Genel Sekreteri António Guterres, bölgedeki tüm ilgili BM Güvenlik Konseyi kararlarınınuygulanması gerektiğini belirterek, çatışmaların daha da genişlemesinin önüne geçilmesini istedi.
Dünya Gıda Programı (WFP) İcra Direktör Yardımcısı Carl Skau, Cenevre’de gazetecilere yaptığı açıklamada insani yardım sisteminin ciddi bir kırılma noktasına yaklaştığını söyledi:
“Tedarik zincirlerimiz COVID dönemi ve 2022’deki Ukrayna savaşı sonrasından bu yana en ağır baskıyı hissediyor.’’
Skau’ya göre Orta Doğu’daki çatışmaların üçüncü haftaya girmesiyle birlikte sevkiyat süreleri uzadı ve operasyon maliyetleri hızla yükseldi.
Artan maliyetler yardımı azaltıyor
Devam eden çatışmalar nedeniyle WFP’nin lojistik maliyetlerinin %18 arttığı açıklandı. Skau, binlerce kamyonun her gün sahada olduğunu ancak yakıt fiyatlarındaki artışın ciddi sorun yarattığını söyledi:
“Bu durum, daha az gıda satın alabilmemiz veya daha az nakit yardım sağlayabilmemiz anlamına geliyor.”
Artan maliyetler nedeniyle WFP’nin:
- Sudan’daki kıtlık koşullarında gıda dağıtımını kısmak zorunda kaldığı
- Afganistan’daki ağır yetersiz beslenme yaşayan çocukların yalnızca dörtte birine ulaşabildiği belirtildi.
Çatışmalar yalnızca bölgeyi değil, küresel gıda sistemini de etkiliyor. Özellikle gübre ticaretinin kritik bir hattı olan Hürmüz Boğazı üzerinden geçen akışın ciddi şekilde yavaşladığı bildirildi.
Bu durumun, Sahra-altı Afrika’da ekim sezonu başlarken büyük bir risk yarattığı vurgulandı.
WFP’ye göre fiyat artışları, ithalata bağımlı ülkelerde milyonlarca insanı temel gıdaya erişemez hale getirebilir.
“45 milyon kişi daha açlık riski altında”
Skau, çatışmanın hazirana kadar sürmesi halinde küresel sonuçların çok ağır olacağını belirtti:
“45 milyon ek insan akut açlıkla karşı karşıya kalabilir.”
Bu artışın, küresel açlık seviyelerini tarihsel olarak en yüksek noktaya taşıyabileceği uyarısı yapıldı.
BM’nin Lübnan’daki üst düzey insani yardım koordinatörü olan Imran Riza, ülkedeki durumun hızla ağırlaştığını söyledi:
- 132.700 kişinin 622 sığınakta barındığını
- Yerinden edilenlerin toplam sayısının 1 milyonu aşabileceğini
- Nüfusun yaklaşık %20’sinin yerinden edildiğini açıkladı.
Riza ayrıca, yerinden edilenlerin %70’inin sığınaklarda olmadığını, bunun da yardım ekiplerinin erişimini zorlaştırdığını belirtti.
Geçmiş yıllarda Körfez ülkelerinden gelen yoğun yardımların da kesildiğini ifade eden Riza, özellikle yaşlılar ve hareket kabiliyeti olmayan sivillerin köylerinde mahsur kaldığını ve büyük risk altında olduğunu belirtti.
BM İnsan Hakları Ofisi (OHCHR) sözcüsü Thameen Al-Kheetan, İsrail’in bazı tahliye emirlerinin uluslararası hukuka göre “zorla yerinden etme” kapsamına girebileceğini söyledi.
Ayrıca yoğun yerleşim bölgelerine yapılan saldırılarda sivillerin, özellikle kadın ve çocukların ciddi şekilde etkilendiğini ve sağlık çalışanlarına yönelik kayıpların arttığını da belirtti.
Birleşmiş Milletler kurumları, Orta Doğu’daki savaşın yalnızca bölgesel bir kriz olmadığını, aynı zamanda küresel bir insani krize dönüşme riski taşıdığını söylüyor. Özellikle gıda, yakıt ve lojistik maliyetlerindeki artışın, milyonlarca insanı temel gıdaya erişimden mahrum bırakabileceği belirtiliyor.
Kaynak:
