Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) yayımladığı yeni rapor, küresel işsizlik oranlarında kayda değer bir değişim olmadığını, ancak insana yakışır iş yaratma hedefinde ilerlemenin durduğunu ortaya koyuyor.
Raporda, özellikle gençlerin işgücü piyasasında en kırılgan gruplardan biri olmaya devam ettiği, yapay zekâ ile ticaret politikalarındaki belirsizliklerin bu durumu daha da derinleştirme riski taşıdığı vurgulanıyor.
ILO’nun İstihdam ve Sosyal Eğilimler 2026 raporuna göre, küresel işsizlik oranının bu yıl yaklaşık yüzde 4,9 seviyesinde kalması bekleniyor. Bu oran, dünya genelinde yaklaşık 186 milyon kişinin işsiz olduğu anlamına geliyor.
İstihdam artışı yoksul ülkelerde yoğunlaşıyor
Rapora göre istihdam artışı ağırlıklı olarak düşük gelirli ülkelerde gerçekleşiyor. Zengin ekonomilerde nüfusun hızla yaşlanması, çalışma çağındaki nüfusun azalmasına ve dolayısıyla işgücüne katılımı sınırlıyor. Üst-orta gelirli ülkelerde istihdam artışının yüzde 0,5 ile sınırlı kalması beklenirken, düşük gelirli ülkelerde bu oranın yüzde 3,1’e ulaşacağı öngörülüyor.
Ancak ILO, istihdamdaki artışın iş kalitesiyle örtüşmediğine dikkat çekiyor. Rapora göre, yaklaşık 300 milyon çalışan, günde 3 doların altında kazanarak aşırı yoksulluk içinde yaşamını sürdürüyor.
Bu yıl dünya genelinde yaklaşık 2,1 milyar kişinin kayıt dışı sektörde çalışması bekleniyor. Kayıt dışı istihdam, çalışanları sosyal güvence, çalışma hakları ve iş güvencesi gibi temel koruma mekanizmalarından mahrum bırakıyor.
Genç istihdamı alarm veriyor
Raporda, düşük gelirli ülkelerde gençlerin istihdam durumunun ‘’son derece kaygı verici’’ olduğu ifade ediliyor. Bu ülkelerde gençlerin yüzde 27,9’u, ne eğitimde ne istihdamda ne de mesleki eğitim programlarında yer alıyor.
Yüksek gelirli ülkelerde eğitimli gençler de artan belirsizlikle karşı karşıya. ILO, yapay zekâ ve otomasyonun işgücü piyasalarını dönüştürme hızının gençler için yeni riskler yarattığını belirterek, bu teknolojilerin yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Raporda, işgücünde toplumsal cinsiyet eşitliği açısından da ilerlemenin yavaşladığına dikkat çekiliyor. Yerleşik toplumsal normlar ve cinsiyet kalıpları, kadınların istihdama katılımını sınırlamayı sürdürüyor.
Son yıllarda elde edilen kazanımların durakladığına işaret edilen rapora göre, kadınların işgücüne katılma olasılığı erkeklere kıyasla hâlâ yaklaşık yüzde 24 daha düşük.
Ticaretteki belirsizlik ücretleri baskılıyor
Rapora göre 2025 yılı, özellikle ABD öncülüğünde değişen ticaret kuralları ve gümrük tarifeleri nedeniyle küresel ekonomi açısından çalkantılı geçti.
Uluslararası ticaret, dünya genelinde 465 milyon çalışana istihdam sağlıyor; bu çalışanların yarısından fazlası Asya-Pasifik bölgesinde bulunuyor.
Raporun bulgularını değerlendiren ILO Genel Direktörü Gilbert Houngbo, “Hükümetler, işverenler ve çalışanlar; teknolojiyi sorumlu biçimde yönlendirmek ve özellikle kadınlar ile gençler için nitelikli iş fırsatlarını genişletmek üzere uyumlu ve eşgüdümlü adımlar atmazsa, insana yakışır iş açıkları kalıcı hâle gelir ve toplumsal uyum ciddi risk altına girer’’ ifadelerini kullandı.
Kaynak:
https://news.us15.list-manage.com/track/click?u=372753f560ef60c400f1a4f3f&id=5d38c9d66e&e=8b42edf312
