Beşinci Ulusal İklim Değerlendirmesine göre, kasırgalar, seller ve artan sıcaklıklar, halihazırda sömürgeciliğin ve sistemik eşitsizliğin etkilerinden muzdarip olan ada sakinlerine daha fazla sorun yaratıyor.
Porto Riko’da son iki yılda kardiyovasküler rahatsızlıklar, diyabet ve aşırı doz uyuşturucu, alkolizm, demans gibi zihinsel ve fiziksel sorunların neden olduğu ölümlerde endişe verici bir artış saptandı.
Bunun pek çok nedeni olduğunu bildiren Beşinci Ulusal İklim Değerlendirmesi, özellikle iklim değişikliğinin yol açtığı daha şiddetli ve sık kasırgaların, diğer aşırı hava olaylarının daha fazla hastalık, yüksek ölüm oranı ve genel olarak yaşam kalitesinde düşüşe neden olduğunu tahmin ediyor ve bu konuda uyarıyor.
Çalışmanın araştırmacılarından olan Pablo Mendez-Lazaro, ‘’Belki de iklim değişikliğinden en az sorumlu olanlar arasındayız, ancak en çok etkilenen biz oluyoruz’’ diyor.
Maria Kasırgası’nın ardından birçok sağlık uzmanı Porto Riko’yu terk etti. Bu nedenle ada, son on yılda sağlık profesyonellerinin yüzde 46’sını kaybetti. Hastaneler ve sağlık programları kapandı. Covid-19 sırasında daha büyük zorluklar yaşandı.
Maria kasırgasının ardından yapılan bir araştırmaya göre, adadaki 14 çocuktan birinin kasırga nedeniyle travma sonrası stress bozukluğu yaşadığını ortaya çıkardı. 4.000’den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan Maria ve Irma kasırgalarından beş yıl sonra, Porto Riko ve Virjin Adaları hala toparlanmaya çalışıyor.
Önümüzdeki aylarda İspanyolca olarak yayımlanacak 32 bölümlük ulusal değerlendirme, iklim değişikliğinin etkileri ve ABD’deki potansiyel çözümlere ilişkin bilgiler sunacak.
Maria ve Irma kasırgalarının 2017’de adalar üzerindeki yıkıcı etkilerini tam olarak değerlendiren ilk araştırmanın 23. Bölümü, Porto Riko ve ABD Virgin Adaları’na odaklanıyor. İklim krizini bu bölgedeki sosyolojik, psikolojik ve tarihsel çerçevesi kapsamında inceliyor.
Bilimsel çalışmalar, küresel ısınmanın, Porto Riko’daki toplulukları bir yıl boyunca içme suyu ve elektrikten mahrum bırakan Maria Kasırgası’nın şiddetli yağmurları yoğunlaştırdığını gösteriyor.
Mendez-Lazaro, ‘’Yoksulluk ve eşitsizlik gibi olumsuzluklar bu olayları daha da kötüleştiriyor’’ diyor. ABD’de ulusal ortalama yoksulluk oranı yüzde 12,6 iken, ABD Virgin Adaları’ndaki yoksulluk oranı yüzde 22,8 ve Porto Riko’da yüzde 42,7.
Canavar olarak adlandırılan bu kasırgalar, mikro şebekeler inşa etmek ve başka bir fırtınanın çarpması durumunda yerel acil durum protokolleri oluşturmak gibi iklim direncini artıran uygulamaların ada yaşamına dahil edilmesini zorunlu kıldı.
Mendez, yerel toplulukların ve hükümetlerin ortak çözümler tasarlamak için birlikte çalışmaya devam edeceklerini umduğunu ifade etti.
‘’Siyasi iradeye dair belirli göstergeler olmasına rağmen, her bir eylem planını veya uyum sağlamak için geliştirilen stratejileri hayata geçirmek için gereken ekonomik kaynaklardan yoksunuz’’ dedi.
Porto Riko’da 2019 yılında iklim değişikliğine uyum ve azaltım yasası çıkarıldı. Aralık 2023’te, iklim değişikliğinin etkilerini ele alacak ada genelinde bir plan taslağı için kamuya açık oturumlar düzenlendi. Bir sonraki adım, planın onaylanabilmesi için Porto Riko yasama meclisine sunulması olacak.
Ancak hükümet, adayı daha dayanıklı hale getirmek için çok yavaş hareket ettiği konusundaki eleştirilerin hedefi oluyor.
Bu yıl ABD hükümeti, iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum sağlamak için ABD Virgin Adaları’na 3 milyon dolar sözü verdi. Sıcaklık verilerinin toplanması ve su kaynağı girişimleri için fon içeren proje, aynı zamanda fırtınalardan zarar gören tarihi belgelerin restore edilmesi ve bu belgeleri içeren binaların altyapısının iyileştirilmesi için kullanılacak.
Sonraki adımların Karayip adaları arasındaki iletişim ve dayanıklılık ağlarını genişletmeye devam etmek olacağı belirtildi.
Kaynakça:
