2024 yılı, sağlık ve tıp alanlarında önemli gelişmelere sahne oldu. İleri düzeydeki araştırmalar, teknolojik ilerlemeler ve yenilikçi tedavi yöntemleriyle sağlık sektörü, insan sağlığını iyileştirme yolunda yeni ufuklar açtı. Devrim niteliğindeki kanser tedavilerinden, cerrahi tekniklere kadar pek çok alanda önemli ilerlemeler kaydedildi. Nöroloji, kanser tedavisi ve robotik alanındaki öncü çalışmalar, ölümcül hastalıklar için potansiyel tedavilerin kapılarını
2024 yılı, sağlık ve tıp alanlarında önemli gelişmelere sahne oldu. İleri düzeydeki araştırmalar, teknolojik ilerlemeler ve yenilikçi tedavi yöntemleriyle sağlık sektörü, insan sağlığını iyileştirme yolunda yeni ufuklar açtı. Devrim niteliğindeki kanser tedavilerinden, cerrahi tekniklere kadar pek çok alanda önemli ilerlemeler kaydedildi.
Nöroloji, kanser tedavisi ve robotik alanındaki öncü çalışmalar, ölümcül hastalıklar için potansiyel tedavilerin kapılarını aralayarak tıbbi doğruluğu artırdı. Dünya genelindeki araştırmacılar ve kurumlar, karmaşık hastalıkları anlama, hedefe yönelik ilaçlar geliştirme ve sağlık hizmetini dönüştürmek için yapay zeka kullanma konusunda önemli adımlar attı.
2024 yılının tıp ve sağlık alanında kaydedilen çarpıcı ilerlemeler aşağıda yedi başlık altında sıralanıyor:
1.Kedi dışkısı parazitleri Alzheimer ve Parkinson gibi ölümcül hastalıkları tedavi edebilir
Glasgow Üniversitesi ve Tel Aviv Üniversitesi liderliğinde yürütülen çığır açacı bir araştırma, kedi kumunda yaygın olarak bulunan Toxoplasma gondii parazitinin mühendislik yoluyla geliştirilmiş bir türünün, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların tedavisinde devrim yaratabileceğini ortaya koydu.
Parazitin kan ve beyin bariyerini aşma ve tedavi edici proteinleri doğrudan nöronlara iletme konusundaki benzersiz yeteneği, Rett Sendromu dahil beyin hastalıklarını hedef almak için kullanıldı.
Araştırma henüz erken aşamalarında olmasına rağmen, umut verici sonuçlar vaat ediyor. Bununla birlikte, yenilikçi yaklaşımın güvenliğini ve etkinliğini sağlamak için daha fazla deney yapılması gerekiyor.
2. Dünyanın en güçlü adamının aşırı gücünün sırları yeni bir araştırma ile çözülüyor
Loughborough Üniversitesi bilim insanları, Dünya’nın En Güçlü Adamı Eddie Hall’un kas ve tendon yapısını inceleyerek olağanüstü gücünün ardındaki sırları ortaya çıkardı.
500 kilogramlık halter kaldırışı ile tanınan Hall, özellikle alt gövdesi ve dengeleyici kalça kaslarında antremansız erkeklere göre çok daha büyük kaslara sahip. Bu kas yapısı, dünya rekorunu kırmasında büyük bir rol oynadı.
Araştırma, pelvis ve uyluğu stabilize eden kaslar gibi ağır kaldırmaya dahil olan kasların çok daha güçlü oluştuğunu, buna karşın kalça fleksiyonunda kullanılanlar gibi daha az zorlayıcı kasların daha az geliştiğini gösteriyor. Kasların uyum sağlama yeteneğini vurgulayan araştırma, hedeflenmiş antremanların kas fonksiyonunu ve performansını iyileştirebileceğini öne sürüyor.
3. Bilim insanları ölümcül pankreas kanseriyle mücadele için DNA anahtarını nihayet keşfetti
ABD ve Birleşik Krallık kökenli uluslararası bir araştırma ekibi, hayatta kalma oranları düşük, en ölümcül kanser türlerinden biri olan pankreas kanserini anlamada önemli bir keşfe imza attı. Ekip, organ fonksiyonu için hayati öneme sahip olan HNF4A geninin, pankreas kanserinde DNA metilasyonu yoluyla inaktive olduğunu ve bu durumun hastalığın yayılmasını desteklediğini keşfetti.
Bu keşif, genin işlev bozukluğunu tersine çevirmeye odaklanan tedaviler için yeni bir hedef sunarak, pankreas kanseri için daha etkili tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine ışık tutuyor.
Pankreas kanserinin, özellikle geç evrede teşhis edilmesi nedeniyle düşük olan hayatta kalma oranları göz önüne alındığında, bu keşif hastaların iyileştirilmesine önemli bir katkı sağlayabilir. Nottingham Üniversitesi ve Stanford gibi kurumların yer aldığı araştırma, Pancreatic Cancer UK tarafından finanse edildi.
4. Çin’de açılan dünyanın ilk yapay zeka hastanesindeki robot doktorlar günde 3.000 kişiyi tedavi edebiliyor
Çin, Tsingua Üniversitesi’nden bir ekip tarafından geliştirilen ve sanal hastaların yapay zeka doktorlar tarafından tedavi edildiği çığır açıcı bir konsept olan ilk yapay zeka hastanesini hayata geçirdi. Bu sistem, gerçek doktorlar ve tıp öğrencileri için sanal hastaları tedavi edebilecekleri tıbbi bir ortam sağlıyor. Bu sayede, teşhis yeteneklerini geliştirmeleri ve gerçek hastalar üzerinde herhangi bir risk oluşturmadan ileri düzey eğitim almaları da mümkün oluyor.
Büyük dil modelleriyle desteklenen yapay zeka doktorlar, başlıca solunum yolu hastalıklarında yüzde 93,06 doğruluk oranına ulaşmayı başardı. Bu sistemler, hızlandırılmış bir tempoda çalışarak sadece birkaç gün içinde binlerce hastayı tedavi edebiliyor.
Yakın zaman içinde pratik olarak kullanıma sunulması planlanan yapay zeka hastane kasabası, yüksek kaliteli ve uygun maliyetli sağlık hizmetleri sunarak sağlık sektöründe devrim yaratmayı hedefliyor. Ancak, yapay zeka ile insan profesyoneller arasında iş birliği ve yasal düzenlemelere uyum konuları halen çözüm bekliyor.
5. AIDS’e karşı zafer: MIT, HIV’i yalnızca iki dozla yok edebilecek yeni bir aşılama yöntemi geliştirdi
MIT araştırmacıları, HIV aşılamasında yalnızca birer hafta arayla uygulanan iki dozla güçlü bağışıklık oluşturabilen yeni bir yöntem geliştirdi. Bu yöntem, geleneksel yedi dozluk rejime benzer bir etki yaratıyor. İlk doz, daha küçük bağışıklık sistemini hazırlarken, ikinci daha büyük doz ise antikor üretimini artırarak bağışıklık sistemini güçlendiriyor.
HIV zarf proteini temel alınarak fareler üzerinde test edilen bu yeni strateji, gerekli doz sayısını azaltarak kitlesel aşılama sürecini daha uygulanabilir hale getirmeyi amaçlıyor. Tek dozluk versiyonla yapılan bir klinik deneme de devam ediyor. Bu bulgular, diğer aşılar için de daha geniş kapsamlı bir kullanım alanı sağlayabilir.
6. Altın bazlı ilaç kanser tümörünün büyümesini yüzde 82 oranında yavaşlatıyor ve kemoterapiden daha etkili
Avustralya’daki RMIT Üniversitesi ve Hindistan’daki kurumlardan araştırmacılar tarafından ortaklaşa yürütülen çığır açıcı bir çalışma, kanser tedavisini dönüştürebilecek umut verici yeni altın bazlı ilaç keşfetti.
İlaç servikal kanser üzerinde cisplatinden 27 kat daha güçlü etkiler gösterdi. Hayvanlarda tümör büyümesini yüzde 82 oranında yavaşlatarak, geleneksel kemoterapi tedavilerini geride bıraktı.
Platin bazlı ilaçların aksine, altın bileşiği kanser hücrelerini seçici bir şekilde hedef alıyor ve toksik yan etkileri azaltarak, ilaç direncini engelliyor. Yumurtalık kanseri gibi zor kanser türlerine karşı umut vaat eden bu yenilik, daha güvenli ve hedefe yönelik kanser tedavilerinin yolunu açabilir.
7.Çinli doktor 5.000 mil uzaktan dünyanın ilk robotik cerrahisini gerçekleştirdi
Çinli bir cerrah, Roma’dan 5.000 mil uzakta bulunan Pekin’deki bir hasta üzerinde uzaktan robotik cerrahi uygulamasıyla çığır açan bir telescerrahi ameliyatı yaptı.
5-7 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilen bu tarihi ameliyat, yüksek hızlı 5G bağlantısı sayesinde mümkün oldu ve geçmişte uzaktan cerrahiyi engelleyen sinyal gecikmesi gibi zorlukları aşmayı başardı.
Prostat kanseri hastasından bir lezyonun alınmasını içeren işlem, Da Vinci sistemi gibi yenilikçi robotik teknolojiler kullanılarak gerçekleştirildi. Bu yeni telecerrahi yeteneği, uzak bölgeler, savaş alanları ve pandemiler gibi durumlarda potansiyel uygulamalarıyla, tıbbi teknolojide önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
2024’te sağlık alanında gözlemlenen bu yedi önemli atılım, tıp ve biyoteknolojide kaydedilen inanılmaz ilerlemeleri gözler önüne seriyor. Nörolojik bozuklukları hedef alan mühendislik yoluyla geliştirilen parazitler, altın bazlı kanser ilaçları ve yapay zeka hastanelerinin sağlık hizmeti sunumunda devrim yaratması gibi yenilikler daha güvenli ve etkili tedavilerin geleceği için umut vaat ediyor.
Kaynak:
