Avrupa Komisyonu, üçüncü ülkelerden alınan çevre dostu olmayan ürünlere karbon vergisi uygulamak için bir ilke imza attı.
AB, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) ile karbon fiyatlandırma sistemine sahip olmayan ülkelerden gerçekleştirilen yüksek karbon ayak izine sahip ürünlerin ithalatını izlemeyi ve azaltmayı amaçlıyor.
Aynı zamanda, Avrupa merkezli şirketlerin üçüncü ülkelerden ithal edilen daha düşük fiyatlı, çevre dostu olmayan ürünlerle zarar görmesinin önlenmesi hedefleniyor.
Avrupa Parlamentosu’na göre yeni yasa tasarısı bu konuda atılmış ilk adımı temsil ediyor.
CBAM, 1 Ekim 2023 tarihinden itibaren geçerli olacak
CBAM ilk etapta demir, çelik, çimento, alüminyum, gübre, hidrojen ve elektrik gibi karbon yoğun ürünlere uygulanacak.
Avrupa Komisyonu baş müzakerecisi Mohammed Chahim, CBAM uygulamasının, Avrupa iklim politikalarının dönüm noktası olacağını savundu. Ticaret ortaklarının operasyonlarını karbondan arındırmaya teşvik etmek için sahip olunan yegane mekanizma olduğunu söyledi. Bunlara ek olarak anlaşmanın, Avrupa Komisyonu’nun ‘kirleten öder’ politikasının sanayi sektörüne uygulanmasına hizmet edeceğini sözlerine ekledi.
Karbon vergisi nasıl uygulanacak?
Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında AB ürünleri için ödenen karbon fiyatı ile ithal ürünler için ödenen karbon fiyatını eşitlemek üzere bir mekanizma kurulacak.
Bu mekanizmayla, AB’ye ithalat yapan şirketlere, üretim yaptıkları ülkede ödenen karbon fiyatı ile AB’deki karbon fiyatı arasındaki farkı ödemek için CBAM sertifikaları satın alma zorunluluğu getirilecek.
Yeni uygulama, AB üyesi olmayan ülkelerin iklim hedeflerini yükseltmeleri konusunda özendirici olacak.
Bazı otoriteler, karbon vergisinin iklim değişikliğine karşı savunmasız olan ülkeleri olumsuz etkileyeceğini savunuyor.
Karbon tarifesi maliyeti yoksul ülkeler tarafından üstlenileceği için, Avrupa Komisyonu ve AB ülkelerinin iklim finansmanı fonlarını artırması gerekiyor.
İngiltere merkezli sivil toplum kuruluşu Oxfam, CBAM mekanizmasından kazanılan gelirin yoksul ülkelerin iklim finansmanına kanalize edilmesi konusunda çağrı yaptı.
Kaynak:
