Dünya genelinde yükselen enerji faturaları tartışılırken, yeni bir araştırma asıl yükün görünmeyen maliyetlerde saklı olduğunu ortaya koydu. İklim örgütü 350.org’un yeni raporuna göre, fosil yakıtlar hanelere her yıl 12 trilyon dolarlık ek maliyet yüklüyor.
“Out of Pocket: How Fossil Fuels are Draining Households and Economies” başlıklı çalışmada, Uluslararası Para Fonu verileri yeniden analiz edilerek fosil yakıtların gerçek maliyeti hesaplandı. Araştırma, devlet teşvikleri, sağlık harcamaları ve aşırı hava olaylarına bağlı afetlerin etkilerini bir araya getirerek toplam yükü gözler önünde serdi.
Rapora göre bu maliyetler yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sistematik bir kaynak transferine işaret ediyor. Trilyonlarca doların hanelerden ve kamu bütçelerinden çekildiği bu süreçte, büyük enerji şirketleri yüksek kârlar elde etmeye devam ediyor.
Araştırmanın öne çıkan bulguları şöyle:
- Fosil yakıtlar, hava kirliliği ve iklim krizi kaynaklı zararlar nedeniyle yılda 9,3 trilyon dolarlık maliyet yaratıyor. Bu bedel, şirketler yerine toplum tarafından karşılanıyor.
- Yıllık 4,1 trilyon dolarlık eksik fiyatlandırma, teoride Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika’daki tüm hanelere yetecek düzeyde güneş enerjisi kapasitesini finanse edebilecek büyüklükte.
- Toplam 12 trilyon dolarlık gizli maliyet, iklim kriziyle küresel mücadele için ayrılan finansmanın 100 katından fazla.
- Savaşın ilk 50 gününde artan enerji fiyatları nedeniyle halktan petrol ve gaz şirketlerine 150 milyar dolar aktarıldı.
350.org yetkilileri, yıllardır süren gecikmelerin enerji fiyatlarındaki her artışı bir “hane krizi”ne dönüştürdüğünü, iklim felaketlerinin özellikle en yoksul toplumların birikimlerini yok ettiğini belirtiyor.
Örgüt, hükümetlere şu çağrılarda bulundu:
- Fosil yakıt şirketlerinin olağanüstü kârlarının vergilendirilmesi ve bu gelirin doğrudan enerji faturalarını düşürmek için kullanılması,
- Fosil yakıt sübvansiyonlarının kaldırılarak yerine hanelere yönelik hedefli desteklerin getirilmesi,
- Uygun maliyetli ve güvenilir yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması,
- Gelecekteki fiyat şoklarını önlemek için fosil yakıt genişlemesinin durdurulması.
Raporda ayrıca Asya, Afrika ve Karayipler’den örneklerle alternatif enerji sistemlerinin halihazırda şekillenmeye başladığına dikkat çekiliyor.
Topluluk temelli enerji şebekeleri, yerli halk öncülüğündeki rüzgâr projeleri ve yüzde 100 yenilenebilir enerji hedefleri, fosil yakıtlardan insan odaklı enerji sistemlerine geçişin hız kazandığını gösteriyor.
Kaynak:
