Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) en son raporuna göre, küresel enerji sektörü, yenilenebilir enerji kaynakları sayesinde geçen yıl yakıt maliyetlerinden 520 milyar dolar tasarruf etti.
‘’2022 Yenilenebilir Enerji Üretim Maliyetleri’’ başlıklı rapor, fosil yakıt fiyatlarında tırmanan krizin yenilenebilir enerjinin rekabet gücünü önemli ölçüde artırdığının altını çiziyor.
2022 yılında eklenen yenilenebilir enerji kapasitesinin, fosil yakıtlardan üretilen elektriğe göre daha düşük maliyetli olduğu ortaya çıktı.
Raporda, 2000 yılından bu yana devreye sokulan yenilenebilir enerji kapasitesinin küresel elektrik sektörünün yakıt giderlerini 520 milyar ABD doları tutarında azalttığı gösterildi. OECD üyesi olmayan ülkelerde, yalnızca 2022’deki yeni kapasite ilavelerinin kullanım ömrü boyunca tasarruf edilmesi bile maliyetleri 580 milyar ABD doları kadar azaltacağı öngörülüyor.
Rapor, doğrudan maliyet tasarruflarına ek olarak, karbon emisyonlarının ve yerel hava kirleticilerin azaltılmasının önemli ekonomik faydaları da dikkat çekiyor.
Son yirmi yıllık dönemde yenilenebilir enerji kaynakları kullanımda olmasaydı, 2022’de tırmanan fosil yakıt fiyatlarının yol açtığı ekonomik çalkantı çok daha büyük boyutta olabilirdi.
Yenilenebilir kaynaklar, ülkelerin fosil yakıtları hızlı bir şekilde azaltma ve sonunda aşamalı olarak ortadan kaldırma ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda neden oldukları makroekonomik hasarı sınırlama çabalarında hayati önem taşıyan temel taşları temsil ediyor.
Rapor, 2022 yılında emtia ve ekipman maliyet enflasyonunun etkilerine de dikkat çekerek, bu durumun ülkeler arasında farklı maliyet eğilimlerine yol açtığını gösteriyor. Bununla birlikte, küresel düzeyde çeşitli yenilenebilir kaynaklar için elektriğin ağırlıklı ortalama maliyetinin önemli ölçüde düştüğü belirtiliyor. Değerlendirmelere göre; şebeke ölçeğinde güneş enerjisi yüzde 3, kara rüzgarı yüzde 5, güneş enerjisinin yoğunlaştırılması yüzde 2, biyoenerji yüzde 13 ve jeotermal enerji maliyetleri yüzde 22 düştü.
Çin’in açık deniz rüzgar dağıtımındaki payının azalması ve büyük hidroelektrik projelerindeki maliyet aşımları gibi faktörler nedeniyle yalnızca açık deniz rüzgar ve hidroelektrik maliyetleri sırasıyla yüzde 2 ve yüzde 18 arttı.
Son 15 yıldır güneş ve rüzgar enerjisi kaynaklı yenilenebilir enerji üretim maliyetleri düşüyor. 2010-2022 yılları arasında güneş ve rüzgar enerjisi, finansal destek olmasa da fosil yakıtlarla maliyet açısından rekabetçi duruma geldi. Güneş enerjisinden elde edilen elektriğin küresel ağırlıklı ortalama maliyeti yüzde 89 düşüşle 0,049 ABD doları/kWh’ye geriledi. Bu dünya genelindeki en ucuz fosil yakıtın neredeyse üçte birinden daha az. Kara rüzgarındaki düşüş 2022’de yüzde 69 oranında gerçekleşerek 0,033 ABD doları/kWh oldu. Bu rakam, 2022’deki en ucuz fosil yakıt kullanımının yarısından biraz daha az.
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı Genel Müdürü Francesco La Camera, ‘’ IRENA, küresel düzeyde devam eden emtia ve ekipman maliyet enflasyonuna rağmen maliyet rekabetçiliği hiç bu kadar yüksek olmadığından, 2022’yi yenilenebilir enerjilerin dağıtımında gerçek bir dönüm noktası olarak görüyor. Tarihsel fiyat şokundan en çok etkilenen bölgeler, güneş ve rüzgar enerjisinin çok önemli artışı sayesinde son on yılda oldukça dirençliydi. Bugün, yenilenebilir enerjiye ilişkin iş durumu zorlayıcı, ancak dünyanın 1,5 santigrat dereceyi ulaşılabilir seviyede tutmak için 2022 seviyelerinin üç katından fazla kapasiteyle, 2030 yılına kadar her yıl ortalama 1000 GW yenilenebilir enerji eklemesi gerekiyor. Bu yılın sonlarında Dubai’de düzenlenecek olan COP28’e hazırlanırken, bugünkü rapor bir kez daha yenilenebilir enerji kaynakları sayesinde ülkelerin hırslarını artırmak ve maliyet açısında rekabetçi bir şekilde harekete geçmek için en iyi iklim çözümüne sahip olduklarını gösteriyor’’ dedi.
IRENA’nın raporu, beklenen yüksek fosil yakıt fiyatlarının, yenilenebilir enerji üretimini yeni üretimin en düşük maliyetli kaynağı haline getiren yapısal değişimi güçlendireceği ve buna paralel olarak mevcut fosil yakıt üreticilerini azaltacağı sonucuna varıyor.
Buna göre, yenilenebilir enerji kaynaklarının tüketicileri fosil yakıt fiyatlarındaki şoklardan koruyabileceği, fiziki arz eksikliklerini telafi edebileceği ve enerji güvenliğini artırabileceği savunuluyor.
Kaynak:
