Yenilenebilir enerji yarışı başladı. Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF) Küresel Enerji Lideri Dean Cooper, doğayı ve kimseyi geride bırakmadan temiz enerji geçişinin hızlanması gerektiğini belirtiyor.
COP28 Taraflar Konferansı’nda hükümetler fosil yakıtların durdurulması konusundaki kararı gerçekleştiremedi. Ancak fosil yakıtlardan aşamalı ve adil bir uzaklaşmaya yönelik tarihi bir karar üzerinde anlaşmaya varıldı. Bu da iklim krizinin ana etkenleri olan kömür, petrol ve gaz çağının sonunun başlangıcına işaret ediyor.
Bilimiin sunduğu bulgular, fosil yakıtların kullanımının devam etmesi durumunda küresel iklim krizinin daha da kötüleşeceğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Cooper, enerji sistemlerinde rüzgar ve güneş gibi daha temiz yenilenebilir kaynaklara hızlı bir şekilde geçiş yapmanın önemini vurguluyor.
COP28’de, büyük ölçekli karbon yakalama ve depolama teknolojilerine ve geçiş yakıtları gibi çok etkin olmayan oyalayıcı unsurlara karşı kapının açık bırakılması geniş bir kesim tarafından talihsiz bir durum olarak nitelendi.
Daha yeşil ve adil, hızlı bir enerji geçişi sağlamak için iki temel zorluğun üstesinden gelinmesi gerekiyor: Eylem için zaman planlaması ve birlikte nasıl çalışılacağının ortaya konması.
1. En son yapılan bilimsel çalışmalar, 2050’den sonra net sıfır emisyona ulaşmanın, iklim değişikliğinin en yıkıcı sonuçlarından kaçınmak için çok geç olduğunu ortaya koyuyor. Acil harekete geçmenin önemi vurgulanıyor.
2. Ülkeler bağımsız olarak kendi iklim ve enerji hedefleri doğrultusunda hareket ettikleri takdirde iklim krizi ile etkin bir mücadelenin söz konusu olamayacağı, dolayısıyla ortak bir küresel eylem planının uygulanması konusunda tüm ülkelerin kararlı olması gerektiği bildiriliyor.
Daha yeşil, daha adil ve daha hızlı
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yeni raporu, yenilenebilir enerji yarışının hız kazandığını ve daha temiz enerji kaynaklarının son 30 yıldaki herhangi bir dönemden daha hızlı bir şekilde kullanıma sunulduğunu gösteriyor.
2023 yılında dünya genelinde yenilenebilir enerji kapasitesi yüzde 50 oranında arttı ve bunun dörtte üçü güneş enerjisi sistemlerinden sağlandı.
Ancak, COP28’de kararlaştırıldığı gibi 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma hedefine henüz çok yakın değiliz.
WWF’in bulguları, doğa ve insanlar için, yenilenebilir enerjiyle desteklenen bir geleceğin, fosil yakıtların hakim olduğu bir geleceğe kıyasla 2-16 kat daha iyi olduğunu gösteriyor.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının hızlı bir şekilde yaygınlaştırılması ve buna paralel olarak fosil yakıtların aşamalı olarak durdurulması çabalarında etkilenen topluluklar dikkate alınmalı ve bu geçişin adil olması sağlanmalıdır.
Yenilenebilir enerji kaynaklarına hızlı bir geçişin iki kat daha fazla iş imkanı yaratacağı öngörülüyor. Bununla birlikte mevcut fosil yakıt sektöründe çalışanların geride bırakılmaması ve yeni iş becerileri kazanmalarının sağlanması önem arz ediyor.
Doğaya duyarlı bir enerji sistemi oluşturmak
Güneş ve rüzgar, genel anlamda çevreye en az zarar vererek, doğal kaynaklardan yeterli ve uygun maliyetli enerji sağlayan çevre dostu alternatiflerdir. Ancak, bu sistemlerin etkilerinin de enerji geliştiriciler tarafından her daim ölçülmesi gerekir.
Doğaya zarar vermekten kaçınmak için, temiz enerji alanındaki yeni projelerin etkin ve verimli izinleri ve yer alacakları bölgelerin dikkate alınması zorunludur. Dolayısıyla temiz enerji şirketlerinin, karadaki türbinleri kurarken göç eden kuşlar üzerindeki etkiyi hesaplamaları ve benzer şekilde açık denizdeki rüzgar santrallerinde de biyolojik çeşitliliği destekleyen okyanus yataklarını tahrip etmeyecek şekilde projelendirme yapmaları kritik önem taşıyor.
Sahip olduğumuz alanı daha verimli kullanabilmemiz ve önemli yaşam alanlarını koruyabilmemiz için güneş panellerinin alternatif arazi kullanım seçeneklerinin dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.
Bununla birlikte, rüzgar ve güneş teknolojileri için gerekli olan kritik mineral kaynaklarına gelecekteki talebin ve buna bağlı kaçınılmaz şebeke genişlemesinin şimdiden düşünülmesi gerekiyor.
Yenilenebilir enerji gezegenin ve insanların geleceği için en iyi seçeneğimiz.
Kritik koruma alanlarının geleceğini gözeterek ve herkes için kabul edilebilir yaşam koşulları sağlayacak şekilde planlama yaparak kısa dönemde dünyaya temiz enerji sağlanabilir.
Bu hedefe giden yolda, acil eylem ihtiyacının yanı sıra, istikrarlı bir iklim ve yaşanabilir bir gezegen sağlamak üzere ülkelerin iş birliği içinde çalışmaları gerekiyor.
Kaynak:
