Fransız hükümet, yayımladığı yeni Ulusal Gıda, Beslenme ve İklim Stratejisi ile vatandaşlarına net bir mesaj verdi: Et tüketimini azaltın.
Fransa, iklim kriziyle mücadelede rotayı doğrudan sofralara çevirdi ve vatandaşlarına et tüketimini “sınırlama” çağrısı yaptı. Steak-frites ve beef bourguignon gibi etle özdeşleşmiş klasik tarifleriyle bilinen ülke için bu çağrı, yalnızca bir beslenme önerisi değil, kültürel bir dönüşüm sinyali.
Dünya genelinde gıda ve tarım sektörü, toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık üçte birinden sorumlu. Fosil yakıtlardan sonra en büyük ikinci kaynak konumunda. Özellikle sığır ve kuzu eti, yüksek karbon ayak izi nedeniyle iklim üzerindeki en ağır yüklerden biri olarak gösteriliyor.
Yapılan hesaplamalara göre yalnızca 100 gram sığır eti tüketmek, yaklaşık 78 kilometrelik bir araba yolculuğuna eşdeğer emisyon yaratıyor. Başka bir deyişle, bir biftek artık sadece bir yemek değil; ciddi bir karbon maliyeti.
Fransa’nın 2030 iklim hedefleri doğrultusunda hazırlanan strateji; meyve, sebze, baklagil, kuruyemiş ve tam tahıllara dayalı bir beslenmeyi teşvik ediyor. Et ve işlenmiş şarküteri ürünleri için “sınırlı tüketim” tavsiye ediliyor.
Raporda ayrıca ithal etin azaltılması gerektiği vurgulanırken, balık ve süt ürünlerinin “yeterli miktarda” tüketilebileceği belirtiliyor. Ancak inek sütünün bile birçok bitki bazlı alternatife kıyasla üç kat daha fazla sera gazı ürettiği biliniyor.
Strateji aslında 2025’te yayımlanacaktı. Fakat tarım lobilerinin tepkisi nedeniyle ertelendi. Nihayet kamuoyuna açıklanan belge, gıda politikalarının iklim politikalarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ortaya koyuyor.
“Ekoloji artık tabaklarımızda”
Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, stratejiyi şu sözlerle savundu:
“Daha iyi beslenmek; gezegenimiz için harekete geçmek, sağlığımızı korumak ve kaliteli tarımı desteklemek demektir. Yerel ve sürdürülebilir ürünler seçerek karbon ayak izimizi azaltır, biyolojik çeşitliliği koruruz. Ekoloji artık somut biçimde tabaklarımızda.”
Ancak çevre ve sağlık aktivistleri hükümetin dilini fazla temkinli buluyor. “Sınırlamak” yerine “azaltmak” ifadesinin kullanılmaması eleştiri konusu oldu.
Hasta hakları kuruluşu France Assos Sante temsilcisi Stephanie Pierre, yerel basına yaptığı açıklamada, “Çok daha iddialı bir plan bekliyorduk” dedi.
Fransızlar zaten eti azaltıyor
Öte yandan toplumdaki eğilim değişmeye başlamış durumda. 2025 yılında iklim derneği le Réseau için yapılan bir araştırmaya göre, Fransızların yüzde 52’si son üç yılda et tüketimini azalttı.
Bu değişimin en büyük nedeni ekonomik: Katılımcıların yarısından fazlası artan et fiyatlarını gerekçe gösterdi. Yüzde 38 sağlık, yüzde 35 çevre ve yüzde 33 ise hayvan refahı kaygısıyla daha az et tükettiğini belirtti.
Fransa’da artık tartışma şu soruya odaklanıyor: İklim krizini gerçekten ciddiye almak için sofralardaki alışkanlıklar ne kadar değişmeli? Görünen o ki dönüşüm çoktan başlamış durumda.
Kaynak:
