Çin’in teknoloji ve sanayi merkezlerinden Shenzhen, iklim kriziyle mücadelede dünyanın en iddialı kent dönüşüm projelerinden birine imza atıyor.
Kent yönetimi, enerji tüketimini azaltmak, yükselen elektrik faturalarını düşürmek ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla ‘’sıfıra yakın karbonlu mahalleler’’projesini hayata geçiriyor. Güneş enerjisinden yeşil koridorlara, akıllı binalardan araçsız yaşam alanlarına uzanan dönüşüm, geleceğin çevreci şehir modeli olarak görülüyor.
Yaklaşık 18 milyon nüfuslu Shenzhen’de son yıllarda artan sıcaklıklar ve yükselen elektrik tüketimi, özellikle yoğun nüfuslu eski mahallelerde yaşayanlar için ciddi bir sorun haline geldi. Kentte geçen yaz sıcaklıklar 37,5 dereceye kadar çıktı. Artan klima kullanımı ise elektrik faturalarını hızla yükseltti.
Çin’de kişi başına elektrik kullanımı son 10 yılda iki katına çıkarken, Shenzhen’de yalnızca 2023-2024 döneminde konut elektrik tüketimi yüzde 10,3 arttı. Kent yönetimi ise bu tabloyu tersine çevirmek için kapsamlı bir yeşil dönüşüm başlattı.
Dönüşümün merkezinde bulunan Houhai Bölgesi’nde güneş panelleri, enerji verimliliği sistemleri, yeni parklar ve yaya yolları kuruluyor. Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) ile yürütülen projede amaç yalnızca karbon salımını azaltmak değil; daha serin, daha yaşanabilir ve daha düşük maliyetli mahalleler oluşturmak.
Yetkililer ilk olarak yüksek enerji tüketen büyük kamu binalarına odaklandı. Klima ve aydınlatma sistemlerinin yenilenmesi, çatı tipi güneş panelleri ve akıllı enerji yönetimi uygulamalarıyla enerji tüketiminin yüzde 15 azaltılması hedefleniyor. Bu dönüşümün yılda 22 bin tondan fazla karbon salımını önlemesi bekleniyor; diğer bir deyişle yaklaşık 10 bin aracın trafikten çekilmesine eşdeğer bir çözüm anlamına geliyor.
Shenzhen, alan yetersizliği nedeniyle yenilenebilir enerjiyi kent yaşamına entegre eden yaratıcı çözümler geliştirdi. Parklar, meydanlar ve otopark çatılarında güneş panelleri kurulurken, sokak lambaları da yenilenebilir enerjiyle çalışıyor.
Shenzhen Körfezi Spor Merkezi’nde kullanılan fotovoltaik cam paneller yılda yaklaşık 960 bin kWh enerji üretiyor. Bu miktarın yaklaşık 300 ailenin yıllık enerji tüketimine eşdeğer olduğu ifade ediliyor. Tesiste ayrıca güneş enerjili otoparklar, enerji depolama sistemleri ve ultra hızlı elektrikli araç şarj istasyonları bulunuyor.
Araç yerine yürüyüş teşvik ediliyor
Kent yönetimi yalnızca elektrikli araç kullanımını artırmayı değil, otomobil bağımlılığını azaltmayı da amaçlıyor.
Bu noktada Houhai’de 2 kilometrelik yükseltilmiş yaya koridoru inşa edildi. Ticaret merkezlerini, parkları ve metro istasyonlarını birbirine bağlayan koridor sayesinde yayaların yoğun trafikte karşıdan karşıya geçmeden ulaşım sağlaması hedefleniyor.
Parkların ve ağaçlık alanların kent sıcaklığını düşürerek klima ihtiyacını azalttığını savunan yerel yönetim, yeni mahalle parkları, yeşil çatılar, teras bahçeleri ve bina cephelerinde dikey bitkilendirme projelerini hızlandırdı.
Houhai’deki yeşillendirme çalışmalarının bölgenin karbon tutma kapasitesini yüzde 12 ila 16 artırması bekleniyor.
Özellikle Shenzhen Talent Park’ın ikinci etabı, geniş oyun alanları ve yeşil dokusuyla ailelerin yoğun ilgi gösterdiği alanlardan biri haline geldi.
Shenzhen yönetimi, Houhai’deki uygulamaların tamamlanmasıyla bölgedeki karbon emisyonlarının yüzde 30 azalacağını öngörüyor. Enerji tasarrufu uygulamaları ve güneş paneli sistemleri sayesinde hanelerin yıllık elektrik faturalarında ortalama yüzde 22 düşüş bekleniyor.
Shenzhen ayrıca “sıfıra yakın karbonlu mahalle” modeli için kendi standartlarını oluşturmaya başladı. Kentin 2030 yılına kadar 100 yeni örnek proje daha geliştirmesi planlanıyor.
Yerel yönetiminin geliştirdiği model şimdiden Çin’in diğer şehirlerine yayılıyor. Ülkede sekiz eyalet ve dört şehir benzer düşük karbon projeleri hazırlamaya başladı.
Kaynak:
