Global Witness verilerine göre 2025’te en az 124 çevre savunucusu öldürüldü. Her üç günde bir kişinin hayatını kaybettiği saldırıların önemli bölümü madencilik, toprak anlaşmazlıkları ve organize suçla bağlantılı.
Doğayı, topraklarını ve yaşam alanlarını korumak için mücadele eden çevre savunucuları, dünyanın birçok bölgesinde ölümcül saldırıların hedefi oluyor. Global Witness’ın 2025 verilerine göre geçen yıl en az 124 çevre ve toprak savunucusu öldürüldü. Bu, ortalama olarak her üç günde bir kişinin hayatını kaybettiği anlamına geliyor. Araştırmacılar, baskı ve silahlı çatışmalar nedeniyle gerçek sayının çok daha yüksek olabileceğini belirtiyor.
Öldürülenler arasında yerli halkların üyeleri, küçük ölçekli çiftçiler ve yerel topluluk liderleri bulunuyor. Kuruluşun raporuna göre vakaların en sık madencilik sektörüyle bağlantılı olduğu belirtilirken, cinayetlerin üçte birinden fazlasında organize suç veya kiralık katil şüphesi tespit edildi.
Kolombiya ilk sırada
39 cinayetle Kolombiya, çevre savunucuları için en ölümcül ülke oldu. Öldürülenlerin yaklaşık yarısı yerli halklardan, 15’i ise küçük ölçekli çiftçilerden oluştu. Vakaların önemli bölümü toprak anlaşmazlıkları, yasa dışı madencilik ve kokain üretiminde kullanılan koka bitkisinin yetiştirilmesiyle bağlantılı.
Şiddetin en yoğun yaşandığı bölgelerden biri, Ekvador sınırındaki ve Pasifik’teki uyuşturucu kaçakçılığı rotalarına yakın Cauca oldu. Global Witness, bölgede koka üretiminin son 10 yılda beş kat arttığını; silahlı grupların ise ormansızlaşma, yasa dışı madencilik ve nehirlerin tahribatında rol oynadığını belirtiyor.
Brezilya 26 cinayetle ikinci sırada yer aldı. Ülkedeki saldırıların biri dışında tamamı toprak anlaşmazlıklarıyla bağlantılıydı. Vakaların yarısı, yasa dışı kerestecilik, madencilik ve büyükbaş hayvancılığın yaygın olduğu Rondônia ve Pará eyaletlerinde gerçekleşti.
Filipinler ve Honduras’ta 12’şer, Meksika’da 10, Guatemala’da 8, Peru’da 4, Nikaragua ve Ekvador’da ise 3’er çevre savunucusu öldürüldü.
Global Witness, 2012’den bu yana çevre savunucularının öldürülmesi ve kaybolması vakalarını izliyor. 2025 verileriyle birlikte belgelenen toplam cinayet sayısı 2 bin 375’e ulaştı. Kuruluş, bu rakamın gerçek tablonun altında kaldığını vurguluyor.
Çevre savunucularının yalnızca fiziksel saldırılara hedef olmadığını belirten kuruluş,tehdit, gözaltı, soruşturma, karalama kampanyaları ve örgütlenme haklarının kısıtlanmasıyla da karşı karşıya kaldıklarını belirtiyor.
Rapora göre cinayetlerin kaydedildiği ülkelerin yaklaşık üçte ikisi, sivil özgürlükler açısından “baskıcı” veya “kapalı” olarak sınıflandırılıyor. Hükümetlerin sert güvenlik politikaları ve çevre savunucularını hedef alan yasal düzenlemeleri de bu baskının bir parçası olarak öne çıkıyor.
Özellikle Latin Amerika’da çevre savunucularına yönelik saldırılar, yasa dışı madencilik ve organize suç faaliyetleriyle kesişiyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde mineraller, uzun süredir devam eden çatışmaların önemli unsurlarından biri olurken, Global Witness 2012’den bu yana ülkede 79 çevre savunucusunun öldürüldüğünü kaydetti.
Ekvador’da madencilik karşıtı aktivistlere yönelik soruşturmalar ve çevre örgütlerinin faaliyetlerini sınırlayan yasal düzenlemeler bu duruma örnek gösteriliyor. Filipinler’de ise 2025’te öldürülen 12 çevre savunucusundan beşinin ölümünde ordunun rolü olduğu iddia ediliyor.
Topluluklar kendi güvenlik ağlarını kuruyor
Devlet desteğinin yetersiz kaldığı bazı bölgelerde topluluklar kendi koruma mekanizmalarını oluşturuyor. Peru’daki Kakataibo halkı, liderlerine yönelik saldırıların ardından topraklarını ve doğal kaynaklarını korumak amacıyla yerli halk devriyeleri kurdu.
Global Witness, hükümetlerin yalnızca bireysel güvenlik önlemleriyle yetinmemesi, çevre savunucuları ve toplulukları birlikte koruyacak mekanizmalar oluşturması gerektiğini belirtiyor. Kuruluş ayrıca cinayetlerin cezasız kalmasını önlemek için özel soruşturma birimleri kurulmasını ve mağdurlar ile ailelerinin adalete erişiminin güvence altına alınmasını öneriyor.
Kaynak:
https://us.list-manage.com/DNwjq1f1FZo?e=359a2c4bf8&c2id=5eae0868237aac45cd55c17bccbd5de2
