Avrupa Birliği’nde 12 Ağustos itibarıyla yürürlüğe giren yeni ambalaj kuralları, gıdayla temas eden ambalajlarda “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS kullanımına sıkı sınırlamalar getirirken, ambalaj atıklarının azaltılması ve döngüsel ekonomiye geçiş için de yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
AB’nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR), ambalajların üretimden atığa kadar tüm yaşam döngüsünü kapsayan ortak bir çerçeve oluşturuyor. Yeni düzenleme, bir yandan hızla artan ambalaj atıklarını azaltmayı hedeflerken diğer yandan geri dönüşümü güçlendirmeyi, birincil ham madde kullanımına bağımlılığı azaltmayı ve Avrupa’nın 2050 iklim nötr hedefi doğrultusunda döngüsel ekonomiye geçişini hızlandırmayı amaçlıyor.
Düzenlemenin öne çıkan adımlarından biri ise gıdayla temas eden ambalajlara yönelik PFAS kısıtlaması oldu. Belirlenen sınırların üzerinde PFAS içeren ambalajlar artık AB pazarında satışa sunulamayacak.
Su ve yağa karşı dayanıklılık sağlamak amacıyla paket servis kaplarından fast-food ambalajlarına, fırın kâğıtlarından mikrodalga patlamış mısır poşetlerine ve pizza kutularına kadar geniş bir kullanım alanı bulunan PFAS’ların sınırlandırılmasıyla, hem insan sağlığının korunması hem de bu kalıcı kimyasalların çevreye yayılımının azaltılması amaçlanıyor.
2030’dan itibaren daha sıkı kurallar
Düzenleme kapsamında 2028’den itibaren AB genelinde ambalajlar için uyumlaştırılmış bir etiketleme sistemi devreye girecek. Böylece tüketicilerin ambalajları daha kolay ayrıştırması, geri dönüşüm ve kompostlama süreçlerinin ise daha verimli hale gelmesi hedefleniyor.
Asıl kapsamlı dönüşüm ise 2030’dan itibaren başlayacak. Gereksiz ambalaj kullanımının sınırlandırılması, bazı tek kullanımlık plastik ambalajlara yönelik kısıtlamalar ile yeniden kullanım ve yeniden dolum uygulamalarının yaygınlaştırılması bu dönüşümün temel başlıkları arasında yer alıyor. Aynı tarihten itibaren tüm ambalajların geri dönüştürülebilir olması ve plastik ambalajlarda geri dönüştürülmüş içerik kullanımının artırılması da hedefleniyor.
Düzenlemenin temel hedeflerinden biri, Avrupa’nın birincil ham maddelere olan bağımlılığını azaltmak. Ambalajların daha uzun süre kullanımda kalmasını ve ikincil ham maddelerin yeniden ekonomiye kazandırılmasını teşvik eden kuralların, doğal kaynakların çıkarılması üzerindeki baskıyı ve atık oluşumunu azaltması bekleniyor. Bu yaklaşım aynı zamanda daha güvenli ve sürdürülebilir bir ham madde tedarik zinciri oluşturmayı amaçlıyor.
Yeni kuralların ambalaj sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonlarını, su kullanımını ve çevresel maliyetleri önemli ölçüde azaltması bekleniyor.
“Al-kullan-at” modelinden uzaklaşmayı amaçlayan düzenleme, ambalajı bir kez kullanılıp çöpe giden bir ürün olmaktan çıkararak daha uzun süre ekonomide kalan, geri dönüştürülebilen ve çevre üzerindeki yükü azaltan bir kaynağa dönüştürmeyi hedefliyor.
Kaynak:
https://environment.ec.europa.eu/news/new-eu-rules-packaging-enter-application-2026-08-11_en
