Dünya okyanusları 2025’te insanlığın bir yılda kullandığı toplam enerjinin yaklaşık 40 katı kadar ısı depoladı.
Dünya okyanusları, iklim krizinin etkisiyle 2025’te büyük miktarda ısı emerek rekor kırdı. Bu miktar, insanlığın aynı yıl kullandığı toplam enerjinin yaklaşık 40 katına denk geliyor.
Copernicus tarafından yayımlanan Denizlerin Durumu Raporu, okyanusların giderek daha sıcak, daha yükesk ve deniz yaşamı için daha elverişsiz hale geldiğini ortaya koyuyor.
Okyanuslar, insan faaliyetleri sonucu atmosfere salınan karbondioksitin yaklaşık üçte birini ve sera gazlarının dünya sisteminde hapsettiği ek ısının yaklaşık %90’ını emiyor. Ancak bu kapasite, deniz ekosistemleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
Rapora göre deniz seviyeleri 1999’dan bu yana yılda ortalama 3,8 milimetre yükseldi. Bu hız, 2012-2025 döneminde 4,2 milimetreye çıktı. Okyanusların asit seviyesi de son 40 yılda yaklaşık %17 arttı.
Mercator Ocean International Genel Direktörü Pierre Bahurel, ısınma, deniz seviyesindeki yükseliş ve ekosistemlerdeki bozulmanın birbirinden bağımsız gelişmeler olmadığını belirterek okyanusların uzun vadeli bir dönüşüm geçirdiğine dikkat çekti.
Akdeniz’de deniz sıcaklıkları rekor kırıyor
İklim krizinin etkilerinin küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızla hissedildiği Avrupa’da, Akdeniz ve Karadeniz’de rekor sıcaklıklar kaydedildi. Denizlerdeki sıcak hava dalgaları yüzeyle sınırlı kalmayarak daha derin sulara da ulaştı.
Okyanusların ısınması karadaki aşırı sıcakları da şiddetlendiriyor. Gündüz boyunca denizde biriken ısı, geceleri karaya taşınarak sıcaklıkların düşmesini engelliyor.
Bask Araştırma Enstitüsü AZTI’den deniz ekoloğu Ángel Borja, bu etkilerin yıllardır gözlemlendiğini ve önümüzdeki dönemde daha da artmasının beklendiğini söyledi. Borja, deniz seviyesindeki yükseliş ve aşırı hava olaylarının Akdeniz kıyılarında erozyonu hızlandırdığını belirterek, buna rağmen risk altındaki bölgelerde yapılaşmanın sürdüğüne dikkat çekti.
Mercan resiflerinin %84’ü aşırı sıcaklık stresi altında
Okyanuslardaki ısınmanın etkileri deniz ekosistemlerinde de görülüyor. Ocak 2023-Eylül 2025 arasında dünya genelindeki mercan resiflerinin %84’ü, mercanların beyazlamasına yol açacak düzeyde sıcaklık stresine maruz kaldı.
Son 30 yılda okyanusların yaklaşık %5’inde fitoplanktonların büyüme düzeninde kalıcı değişimler meydana geldi. Besin zincirlerinin temelini oluşturan bu mikroskobik canlılar, aynı zamanda karbon döngüsünde de kritik rol oynuyor.
Antarktika’da ise deniz buzları rekor seviyede azaldı.
Copernicus’un raporuyla eş zamanlı yayımlanan ayrı bir araştırma ise 2026’da aşırı sıcaklarla hava kirliliğinin birleşerek insan sağlığı üzerindeki baskıyı artırdığını ortaya koydu.
Dünya nüfusunun üçte birinden fazlası ise tehlikeli seviyelerde ozon kirliliğiyle karşı karşıya kaldı. “Ozon-iklim cezası” olarak adlandırılan bu durum, sıcaklık ve güneş ışığının bazı hava kirleticileriyle etkileşime girmesi sonucu oluşuyor.
Copernicus bulguları, iklim krizinin etkilerinin yalnızca sıcaklık artışıyla sınırlı olmadığını; okyanuslardan deniz ekosistemlerine, hava kalitesinden halk sağlığına kadar zincirleme riskler yarattığını ortaya koyuyor.
Kaynak:
