Donald Trump yönetimi, Güney Afrika’da HIV ve AIDS’in yayılmasını önlemeye yönelik programlara finansman sağlamayı durduracağını açıkladı.
Birleşmiş Milletler HIV ve AIDS Ortak Programı (UNAIDS) İcra Direktörü Winnie Byanyima, ABD’nin Güney Afrika’ya sağladığı HIV ve AIDS finansmanını sonlandırma kararının milyonlarca insanı etkileyeceğini belirterek Washington yönetimine bu kararı yeniden gözden geçirme çağrısında bulundu.Byanyima, fon kesintilerinin HIV ile mücadelede yıllardır elde edilen kazanımları tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.
Güney Afrika, HIV ilaçlarının temininde doğrudan ABD finansmanına bağımlı olmasa da, Washington yönetimi virüsün yayılmasını önlemeye yönelik programların önemli bir bölümünü destekliyordu. ABD’nin bu desteği sonlandırma kararının özellikle kırılgan gruplar üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ifade ediliyor.
Yıllık 400 milyon dolarlık destek
ABD, 2025 yılına kadar Başkan’ın AIDS Yardımı Acil Durum Planı (PEPFAR) kapsamında Güney Afrika’nın HIV ve AIDS ile mücadelesine yılda yaklaşık 400 milyon dolar destek sağlıyordu. UNAIDS verilerine bu rakam, ülkenin HIV ile mücadele bütçesinin yaklaşık yüzde 17’sine karşılık geliyor.
Yaklaşık 8 milyon kişinin HIV ile yaşadığı Güney Afrika, dünyada virüsten en fazla etkilenen ülke olmayı sürdürüyor. Uzmanlar, önleme programları ve toplum temelli sağlık hizmetlerine ayrılan kaynakların azalmasının yeni enfeksiyonların artmasına ve tedavi süreçlerinin aksamasına yol açabileceği görüşünde.
Byanyima, uluslararası yardımlardaki daralmanın yalnızca ABD ile sınırlı olmadığını vurgulayarak, tüm ülkeleri HIV ile yaşayan bireylerin haklarını ve sağlık hizmetlerine erişimini korumaya çağırdı.
ABD’li yetkililer, fon kesintisinin nedenlerinden birinin Güney Afrika’nın beyaz azınlık Afrikaner toplumunu yeterince koruyamadığı yönündeki değerlendirmeler olduğunu öne sürdü. Pretoria yönetimi ise bu iddiaları reddediyor.
Donald Trump yönetimi göreve geldikten sonra iki ülke arasındaki ilişkiler giderek gerildi. Trump, yayımladığı bir başkanlık kararnamesinde Güney Afrika’nın bazı politikalarının fırsat eşitliğini zedelediğini ve belirli toprak sahiplerine yönelik şiddeti teşvik ettiğini öne sürmüştü.
“Kademeli çekilme” süreci başladı
ABD Dışişleri Bakanlığı geçen hafta yaptığı açıklamada, Güney Afrika’nın Washington yönetiminin politika talepleri doğrultusunda yeterli ilerleme kaydedemediğini belirterek PEPFAR fonlarında kademeli azaltım sürecinin başlatıldığını doğruladı.
Güney Afrika Sağlık Bakanlığı ise karar hakkında resmi bir bildirim almadıklarını açıklarken, uzun süredir dış yardımlara bağımlılığı azaltmayı hedefleyen bir “öz yeterlilik planı” üzerinde çalıştıklarını bildirdi.
Sağlık uzmanları, finansman desteğinin azalmasının HIV ile mücadelede son yıllarda elde edilen kazanımları riske atabileceği ve özellikle önleme hizmetleri ile yüksek risk grubundaki topluluklar üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak:
