Artan gıda fiyatları ve düşen çiftçi gelirleri, küresel tarım-gıda sistemini derin bir krize sürüklüyor. Geçtiğimiz yıl 720 milyon insan açlıkla mücadele ederken, milyarlarca kişi sağlıklı beslenmeye yetecek gıdaya erişemedi.
2024’te yaklaşık 2,3 milyar insan orta veya ağır düzeyde gıda güvensizliği yaşadı. Veriler, kronik açlık çeken kesime 2015 rakamlarına göre 96 milyon kişinin daha eklendiğini ve sorunun boyutunun daha da ağırlaştığını gösteriyor.
Bu tablo karşısında Birleşmiş Milletler yetkilileri, küresel tarım-gıda sistemlerinin köklü biçimde dönüştürülmesi için acil yatırım ve yenilik çağrısı yaptı. Tarım ve balıkçılıktan gıda işleme, taşımacılık, ticaret ve tüketime kadar uzanan bu sistemler, gıdanın tarladan sofraya ulaşmasını sağlayan tüm zinciri kapsıyor.
United Nations Economic and Social Council (ECOSOC) Başkanı Lok Bahadur Thapa, New York’taki özel oturumunda yaptığı konuşmada, tarım-gıda sistemlerinin toplumların ilerlemesinde merkezi rol oynadığını vurguladı.
“Bu sistemler, sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, sosyal ve ekonomik sütunlarını birbirine bağlayan temel unsurdur” diyen Thapa, dönüşümün sağlık, ekonomik büyüme ve çevrenin korunması alanlarında 5 ila 10 trilyon dolar arasında fayda sağlayabileceğini belirtti.
Dünya genelinde iş gücünün yüzde 39’undan fazlasının geçimini gıda ve tarım sistemlerinden sağladığını hatırlatan Thapa, Afrika’da bu oranın yüzde 64’e ulaştığını söyledi. 2030’a kadar genç nüfusta beklenen yüzde 7’lik artışa dikkat çekerek, gençlerin karar alma süreçlerine katılımının kritik olduğunu ifade etti.
BM Genel Sekreter Yardımcısı Amina Mohammed, toplantının “kritik bir dönüm noktasında” gerçekleştirildiğini söyledi.
“Açlık kabul edilemez seviyelerde. Mali imkânlar daralıyor ve tarım-gıda sistemleri üzerindeki baskılar giderek yoğunlaşıyor” dedi.
2026: Uluslararası Kadın Çiftçi Yılı
2026’nın “Uluslararası Kadın Çiftçi Yılı” olarak anıldığını hatırlatan Mohammed, kadın çiftçilerin küresel gıda güvenliği, beslenme ve ekonomik dayanıklılık açısından vazgeçilmez rol oynadığını söyledi.
“Toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini kapatmak yalnızca adalet meselesi değil; herkes için daha güçlü sonuçların da anahtarıdır” ifadelerini kullandı.
Toplantıda, daha fazla finansman sağlanması ve dijital yeniliklerin – veri sistemlerinden yeni teknolojilere kadar – verimliliği artırmak, insana yakışır istihdam yaratmak ve iklim şokları ile piyasa dalgalanmalarına karşı dayanıklılığı güçlendirmek için nasıl kullanılabileceği ele alındı.
BM yetkilileri, tarım-gıda sistemlerinin dönüştürülmesinin, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na ulaşmada hızlandırıcı bir güç olabileceği konusunda görüş birliğine vardı.
Kaynak:
